Afschaffen vergoeding is geen reden om met kalmeringspillen te stoppen
Het afschaffen van de vergoeding voor benzodiazepines is maar voor weinig mensen een reden om met de middelen te stoppen. Toch is het gebruik van deze slaap- en kalmeringspillen het afgelopen jaar wel afgenomen. Dat blijkt uit onderzoek van het Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg (NIVEL).
Het Ministerie van VWS besloot per 1 januari 2009 benzodiazepines niet meer te vergoeden om chronisch gebruik terug te dringen. Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik (IVM) maakte zich hard voor de afschaffing. ‘Het afbouwen van deze middelen is vaak niet eenvoudig. Dat komt doordat gewenning en afhankelijkheid optreden’, vertelt Marcel Stroo van het IVM. ‘Mensen die de pillen slikken, willen vaak niet stoppen omdat ze de nadelen niet zien en omdat ze in de veronderstelling zijn dat de middelen nog werken.’
Stoppen op advies van de arts
Het NIVEL deed het afgelopen jaar samen met de Universiteit Utrecht onderzoek naar de gevolgen van de afschaffing van de vergoeding. Voor het onderzoek werden de leden van het Consumentenpanel Gezondheidszorg en het Nationaal Panel Chronisch zieken en Gehandicapten (NPCG) naar hun benzodiazepine-gebruik gevraagd. ‘Van de algemene bevolking (Consumentenpanel) gebruikt zes procent een benzodiazepine en van de chronisch zieken en gehandicapten negentien procent’, meldt het onderzoek. ‘Van de mensen die na aankondiging van de maatregel stopten, deed het merendeel dit omdat ze de middelen niet meer nodig hadden en een flink aantal op advies van de arts.’
Eigen bijdrage te duur
Uit het onderzoek blijkt dat slechts drie procent van de voormalig gebruikers uit het Consumentenpanel en veertien procent uit het NPCG de afschaffing van de vergoeding als reden om te stoppen noemde. De helft van de huidige gebruikers vindt de eigen bijdrage van ongeveer 12 euro per maand redelijk, terwijl 42 procent de middelen te duur vindt.
Chronisch gebruik aanpakken
Stroo is niet verbaasd over de uitkomsten van het onderzoek. ‘Het komt overeen met onze inschatting.’ Toch denkt hij dat de afschaffing van de vergoeding wel degelijk een reden is waarom er minder slaappillen worden gebruikt. ‘We kunnen ons voorstellen dat deze nieuwe maatregel nieuwe gebruikers aanmoedigt om de slaappillen alleen kortdurend te gebruiken. Daar komt bij dat de afschaffing van de vergoeding de onwenselijkheid van langdurig gebruik opnieuw op de kaart heeft gezet. Dat kan voor de voorschrijvers van de benzodiazepines reden zijn geweest om chronisch gebruik bij bestaande patiënten aan te pakken en terughoudend voor te schrijven bij nieuwe patiënten.’
Betere begeleiding
Het benzodiazepine-gebruik kan de komende jaren nog flink afgebouwd worden als gebruikers beter begeleid worden, denkt Stroo. ‘Negentig procent van de slaap- kalmeringspillen wordt door huisartsen voorgeschreven. Zij kunnen veel betekenen voor patiënten die chronisch benzodiazepines gebruiken. De beroepsrichtlijn NHG-standaard die door huisartsen is opgesteld geeft aan hoe je als huisarts patiënten kunt motiveren om te stoppen en hoe je hen kunt begeleiden bij het afbouwen. Veel huisartsen geven aan dat ze daar door tijdgebrek zelf niet aan toekomen. Het is belangrijk dat zij hun patiënten dan doorverwijzen. Een makkelijke manier is bijvoorbeeld de internetbehandeling www.benzodebaas.nl. Deze bevat alle stappen die de NHG-richtlijn aangeeft: eerst wordt de patiënt gemotiveerd om te stoppen, vervolgens wordt begeleiding gegeven bij het afbouwen en tot slot wordt nazorg verleend om te voorkomen dat de patiënt in zijn oude patroon terugvalt.’
Zo weinig mogelijk pillen
Het IVM vindt bovendien dat huisartsen die mensen een recept voor deze slaap- en kalmeringspillen voorschrijven, zo weinig mogelijk pillen moeten geven. Stroo: ‘Maximaal vijf tot tien tabletten. Daar komt bij dat herhaalrecepten minder makkelijk verkrijgbaar zouden moeten zijn. Veel mensen krijgen nu automatisch een herhaalrecept voor een slaappil wanneer ze daarom vragen, bijvoorbeeld door het oude doosje in te leveren in de receptenbus. Wij vinden dat er altijd contact moet zijn met de huisarts zodat er keer op keer bekeken kan worden of stoppen met de slaappillen verstandig is.’ (HE)
Lees hier het onderzoek van het NIVEL
Klik hier voor de site van het IVM
© Psy 02-03-10
