Psychiaters onderschatten nierschade door lithium
Voor patiënten met een bipolaire stoornis is lithium een uitkomst. Bij een kleine minderheid leidt langdurig gebruik echter tot zulke ernstige nierproblemen dat dialyse onvermijdelijk is. Tijdig ingrijpen kan dat voorkomen.
Dat stelt nurse practitioner Adry Bakker. Zij organiseert volgende week minisymposium in haar ziekenhuis, Meander Medisch Centrum in Amersfoort.
‘Het komt niet zo heel vaak voor’, zegt Bakker. ‘Volgens een recent onderzoek was in Zweden in de afgelopen tijd bij achttien van in totaal 3369 gebruikers van lithium het functioneren van de nier zodanig achteruit gegaan dat een behandeling ter vervanging van de nierfunctie (bijvoorbeeld dialyse) nodig was. Dat is in absolute aantallen misschien weinig, maar met zes keer het Zweedse gemiddelde voor wat betreft nierschade is het genoeg om van een serieus probleem te kunnen spreken. Wat ons bovendien zorgen baart is de onbekendheid van veel artsen met de effecten van lithium op de nier.’
Speciale behandeling
In het afgelopen jaar ontwikkelde Bakker bij Meander een speciaal zorgpad voor mensen met nierproblemen als gevolg van lithiumgebruik. Patiënten worden daar niet alleen zorgvuldig opgevangen en deskundig begeleid, er is inmiddels ook de nodige kennis ontwikkeld over mogelijkheden om met gerichte medicatie te voorkomen dat het zover komt. Het symposium van woensdag 10 maart is mede bedoeld om die kennis in bredere kring te verspreiden, aldus Bakker.
Alternatieven
Op het symposium wordt ook aandacht besteed aan eventuele alternatieven voor lithiumgebruik bij patiënten met een bipolaire stoornis en aan mogelijkheden om de schade aan de nieren te beperken. ‘Het probleem ontstaat doordat lithium via een bepaald kanaal in de nieren wordt opgenomen’, zegt internist Carlo Gaillard van Meander. ‘Nu bestaat er een medicijn dat die route blokkeert en het zou goed zijn als psychiaters daarvan op de hoogte zijn, al biedt het gebruik ervan uiteraard geen garantie op het voorkomen van nierproblemen.’
Chronische schade
Gaillard is blij met het symposium omdat het probleem van nierschade door lithiumgebruik naar zijn mening nog steeds onderschat wordt. ‘Tot voor kort werd gedacht dat het allemaal wel meeviel, maar alleen in onze praktijk zien we jaarlijks al enkele tientallen patiënten met chronische schade aan de nieren. Het lastige is dat er eigenlijk nauwelijks cijfers beschikbaar zijn, maar nu dat Zweedse onderzoek duidelijk maakt dat er wel degelijk sprake is van een serieus probleem, hoop ik dat er ook binnen de psychiatrie meer aandacht voor komt.’ (EH)
Klik hier voor meer informatie over het symposium
© Psy 03-03-2010







