03 september 2010

Psychiaters onderschatten nierschade door lithium

Voor patiënten met een bipolaire stoornis is lithium een uitkomst. Bij een kleine minderheid leidt langdurig gebruik echter tot zulke ernstige nierproblemen dat dialyse onvermijdelijk is. Tijdig ingrijpen kan dat voorkomen.

Dat stelt nurse practitioner Adry Bakker. Zij organiseert volgende week minisymposium in haar ziekenhuis, Meander Medisch Centrum in Amersfoort.
‘Het komt niet zo heel vaak voor’, zegt Bakker. ‘Volgens een recent onderzoek was in Zweden in de afgelopen tijd bij achttien van in totaal 3369 gebruikers van lithium het functioneren van de nier zodanig achteruit gegaan dat een behandeling ter vervanging van de nierfunctie (bijvoorbeeld dialyse) nodig was. Dat is in absolute aantallen misschien weinig, maar met zes keer het Zweedse gemiddelde voor wat betreft nierschade is het genoeg om van een serieus probleem te kunnen spreken. Wat ons bovendien zorgen baart is de onbekendheid van veel artsen met de effecten van lithium op de nier.’

Speciale behandeling
In het afgelopen jaar ontwikkelde Bakker bij Meander een speciaal zorgpad voor mensen met nierproblemen als gevolg van lithiumgebruik. Patiënten worden daar niet alleen zorgvuldig opgevangen en deskundig begeleid, er is inmiddels ook de nodige kennis ontwikkeld over mogelijkheden om met gerichte medicatie te voorkomen dat het zover komt. Het symposium van woensdag 10 maart is mede bedoeld om die kennis in bredere kring te verspreiden, aldus Bakker.  

Alternatieven
Op het symposium wordt ook aandacht besteed aan eventuele alternatieven voor lithiumgebruik bij patiënten met een bipolaire stoornis en aan mogelijkheden om de schade aan de nieren te beperken. ‘Het probleem ontstaat doordat lithium via een bepaald kanaal in de nieren wordt opgenomen’, zegt internist Carlo Gaillard van Meander. ‘Nu bestaat er een medicijn dat die route blokkeert en het zou goed zijn als psychiaters daarvan op de hoogte zijn, al biedt het gebruik ervan uiteraard geen garantie op het voorkomen van nierproblemen.’

Chronische schade
Gaillard is blij met het symposium omdat het probleem van nierschade door lithiumgebruik naar zijn mening nog steeds onderschat wordt. ‘Tot voor kort werd gedacht dat het allemaal wel meeviel, maar alleen in onze praktijk zien we jaarlijks al enkele tientallen patiënten met chronische schade aan de nieren. Het lastige is dat er eigenlijk nauwelijks cijfers beschikbaar zijn, maar nu dat Zweedse onderzoek duidelijk maakt dat er wel degelijk sprake is van een serieus probleem, hoop ik dat er ook binnen de psychiatrie meer aandacht voor komt.’ (EH)

Klik hier voor meer informatie over het symposium  


© Psy 03-03-2010

Bijzonder dat er aandacht wordt besteed toebrengen van lichamelijke aan schade aan psychiatrische patienten door medicatie. Normaliter wordt dit in de doofpot gestopt. Kennelijk een belang van de farma-industrie om de medicatie te veranderen.
Juriste
do 11/03
een hersen scan kan ook inzicht geven maar wordt niet altijd gedaan om te kijken of iemand hersen schade heeft
gert
ma 15/03
Goed werk.
Een cijfer dat aantoont hoe schadelijk het
koningsmedicijn voor MDers is.
Daan Muizenberg
di 16/03
Helemaal niet bijzonder dat er aandacht aan wordt besteed. Onderzoek naar nierschade is standaard bij het voorschrijven van lithium. De farmaceutische industrie heeft hier al helemaal niks meer mee te maken, aangezien de patenten op lithium al lang verlopen zijn en lithium nog steeds met kop en schouders het beste medicijn is bij een bipolaire stoornis.
Michiel
vr 19/03
Vanwege mogelijke schade aan de nieren en andere bijwerkingen wordt elk kwartaal - bij verhoogd risico - of half jaar bloedonderzoek gedaan. Op basis van te hoge nierwaarden is bij mij 6 jaar geleden nieronderzoek gedaan, waaronder een echo. Duidelijk bleek alleen de lithium de oorzaak te zijn voor de hoge waarden. Ik ben toen zonder problemen overgestapt op Tegretol.
Merkwaardig dan om te lezen dat mensen aan de dialyse moeten, terwijl bloedcontroles volgens mij in Nederland standaard zijn. Tijdig ingrijpen is dus wel degelijk mogelijk.
Annemarie Kolenberg
ma 22/03
daar ik al 4 jaar Lithium slik vraag ik me dan wel af wanneer ik me zorgen moet maken over mijn nieren. hoe gaat dat in zijn werk krijg je klachten? sluipt dat er in als het te laat is? ik wordt overigins maandelijk op bloed gecontroleerd en eens in de zoveel tijd uitgebreid
wil overman
vr 26/03
Ik heb helaas ook te maken met nierfalen veroorzaakt door te lang lithiumgebruik. En dat terwijl de nierfunctie zeer eenvoudig af te lezen is uit bloedonderzoek.In mijn geval hebben zowel de psychiator als de internist hier niet tijdig oog voor gehad. Dit betekent voor mij dat ik nu in de pre-dialyse fase zit met een rest capaciteit van 30%, met alle gevolgen van dien.
Snel vermoeid, prikkelbaar, snel ontremd etc.
Ik ben me inmiddels aan het orienteren omtrent de mogelijkheden voor nierdonatie. Een heel dringend advies aan een ieder die Lithium slikt is om zeker elke 3 maanden bloed te laten prikken op o.a. Ureum en Kreatinine. Dit geeft een goed beeld van de nieren status.
Voorkomen is niet alleen beter dan genezen, het is bittere noodzaak!!!!!
anton heijmans
za 27/03
Ik slik al 20 jaar lithium en het gaat bij mij nog steeds goed. Gelukkig wel. Ik word dan ook zeker elke drie maanden gecontroleerd. En tja het is kiezen of delen vind ik Lithium is voor mij nog steeds het middel voor mijn bp.

Helen
di 27/04