Kamervragen over separatie demen-terende man met kamp-syndroom
Tot twee keer toe werd bij GGZ inGeest in Haarlem een 77-jarige dementerende man met een kampsyndroom in de isoleercel geplaatst. Volgens zijn familie werd hem dit fataal. De SP vraagt minister Klink van VWS om opheldering.
Joop van Put, een 77-jarige dementerende man, werd op 21 november vorig jaar in verwarde toestand gedwongen opgenomen op de crisisopvang van Zuiderpoort, een locatie van GGZ inGeest (voorheen De Geestgronden). Meteen na aankomst werd hij platgespoten, uitgekleed en in de separeercel gestopt, vertelde zijn dochter vorige week in het radioprogramma Villa VPRO. Zij omschrijft haar vader als een oud, goedaardig Indisch mannetje van net 65 kilo en absoluut niet agressief. De volgende dag trof zij hem huilend en rillend van de kou aan.
Oorlogsslachtoffer
De dochter benadrukte bij de psychiater, dat haar vader als kind in voormalig Nederlands-Indië in verschillende kampen had gezeten. Het zou zelfs in zijn dossier staan dat hij een kampverleden heeft en een erkend oorlogsslachtoffer is. Ze vroeg de instelling daarom hem nooit meer te separeren. De psychiater zou vervolgens hebben aangegeven dat separatie inderdaad niet de bedoeling was geweest.
Gebroken
Drie dagen later werd de man echter weer in de isoleercel geplaatst. ‘Mijn vader was totaal gebroken’, aldus de dochter in Villa VPRO. ‘Door die isoleer is dat kampverleden met een grote dolk opengereten.’ Begin januari overleed de man aan een hartstilstand. Volgens zijn familie is zijn dood een direct gevolg van zijn verblijf in de isoleer. De dochter dient een klacht in bij de klachtencommissie van GGZ inGeest.
Contra-indicatie
Klinisch psycholoog en separeer-deskundige Bert van der Werf noemt de separatie in het radioprogramma ‘buitenproportioneel’. ‘Demente ouderen in de isoleer plaatsen is een volstrekte contra-indicatie. Dat mag je dus nooit doen.’ Volgens Van der Werf, een oud-werknemer van De Geestgronden, ging het al mis doordat de man wegens plaatsgebrek niet op de ouderenafdeling terecht kon. ‘Hij had dan beter helemaal niet opgenomen kunnen worden, want op de gewone volwassenenafdeling heeft men geen verstand van dementie en kan het personeel het gedrag niet duiden.’
Mensonwaardig
SP-Kamerlid Henk van Gerven noemt de separatie ‘zinloos en mensonwaardig’ en heeft Kamervragen aan minister Klink van VWS gesteld, om te achterhalen wat er is gebeurd. Volgens Van Gerven is er mogelijk meer aan de hand bij de instelling. Hij deed zelf navraag bij de familie van de man en hoorde uiteindelijk over nog twee andere separatie-incidenten. In één geval werd de klacht van de familie gegrond verklaard door de klachtencommissie van de instelling.
Onderzoek
Van Gerven vindt het ‘te gek voor woorden’ dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg geen onderzoek instelt. ‘Een broze 77-jarige man met een kampsyndroom die tot twee keer toe wordt geïsoleerd? Daar gaat iets niet goed. Ik zou dan zeggen: ga kijken of het risico bestaat dit vaker gebeurt. De inspectie moet op signalen afgaan, maar dat doet ze niet.’
Niet gemeld
Inspectie-woordvoerder Wouter van der Horst laat weten dat de inspectie naar aanleiding van de berichtgeving contact heeft opgenomen met GGZ inGeest. ‘Beide separaties zijn niet gemeld en dat had wel moeten gebeuren. De instelling heeft inmiddels toegezegd erover te zullen rapporteren. Vervolgens zal de inspectie verder kijken.’ Volgens Van der Horst is er vooralsnog geen aanleiding voor een groter onderzoek. ‘Het is heel ellendig wat er gebeurd is, maar dit hoeft geen signaal te zijn dat er daar nog meer fout gaat.’
Laatste redmiddel
De instelling zelf weigert uit privacyoverwegingen in te gaan op het separatie-incident. Plaatsvervangend geneesheer-directeur Paulan Stärcke wil alleen kwijt dat het kan voorkomen dat een demente oudere wordt gesepareerd. ‘Separatie is het laatste redmiddel wanneer het niet anders mogelijk is de veiligheid te waarborgen en kan ook bij een dementerende patiënt worden ingezet. Maar het is absoluut niet de eerste keuze.’
Volgens Stärcke doet de locatie Zuiderpoort mee aan het Dwang en Drang-project van GGZ Nederland. Bij de deelnemende locaties van De Geestgronden daalde het aantal separaties in twee jaar met 23 procent.
Voorkomen
SP-Kamerlid Van Gerven vindt het zeer onbevredigend dat GGZ inGeest over het seperatie-incident zelf geen openheid van zaken wil gegeven. ‘Het verbaast me dat niemand vanuit de instelling zegt: dit kan zo niet. Is er dan niemand die vindt dat dit moet worden voorkomen? Als we dit als normaal gaan beschouwen, schuift de norm steeds verder op.’ (BP)
Klik hier voor de radio-uitzending van Villa VPRO
Lees hier het dossier Dwang en Drang (Psy 1/2009)
© Psy 03-02-2009
