03 september 2010

Steeds meer noodlijdende ggz-instellingen

De ggz-sector staat er financieel slecht voor. 38 Procent zit in de rode cijfers. Het aantal verlieslijdende instellingen in de geestelijke gezondheidszorg is verdubbeld ten opzichte van 2007.

Dit blijkt uit een eerste inventarisatie van accountantsbureau PricewaterhouseCoopers (PwC) op basis van negentig procent van de gedeponeerde jaarverslagen. Het resultaat van de ggz-instellingen nam vorig jaar af van 1,1 procent naar 0,3 procent. Een belangrijke oorzaak voor die afname is de invoering van de dbc-systematiek in 2008. Werden ggz-instellingen in het verleden altijd van tevoren betaald, nu kunnen ze hun declaraties pas indienen nadat de behandeling is afgesloten. Daardoor duurt het gemiddeld een half jaar eer de instelling het geld krijgt uitbetaald.

Vier geldstromen
Daarnaast speelt het veranderde zorgstelsel een belangrijke rol, zegt onderzoeker Frans Stark van PwC. ‘Sinds 2008 hebben ggz-instellingen te maken met vier verschillende geldstromen: de Awbz, de Zorgverzekeringswet, de Wmo en vaak ook nog Justitie. Instellingen kunnen niet meer schuiven met hun budgetten. Als ze bijvoorbeeld in de door de Awbz-gefinancierde zorg te veel geproduceerd hebben kunnen ze dat niet meer compenseren met onderproductie in de curatieve zorg die door de zorgverzekeringswet wordt gefinancierd.’

Faillissementen
Hierdoor is de liquiditeitspositie van ggz-instellingen enorm verslechterd. Stond de gemiddelde kasstroom in 2007 nog op ongeveer nul, in 2008 is die omgeslagen in 924 miljoen euro negatief. Deze bedragen moeten nu gefinancierd worden uit nieuwe bankkredieten. ‘Maar’, zegt Stark, ‘mede door de kredietcrisis stellen banken veel strengere voorwaarden en bepalen ze hogere rentetarieven. Daardoor wordt het voor instellingen nog moeilijker om hun hoofd boven water te houden.’ Faillissementen sluit hij dan ook niet uit.

Tariefskorting
Voor de toekomst verwacht Stark niet veel goeds. Zeker als het bezuinigingsplan van minister Klink om de ggz een tariefskorting van 3,5 procent op te leggen, doorgaat. ‘Als je vermogenspositie al in een neerwaartse trend zit, en die wordt hierdoor versterkt, zal het nog moeilijker zijn om leningen af te sluiten met banken.’

Noodlijdende instellingen
PwC heeft de financiële positie van de hele Nederlandse zorgsector onderzocht. Daaruit blijkt dat de financiële positie van de zorgsector als geheel verslechterd is, maar de situatie van de ggz is het meest zorgwekkend. Het onderzoeksbureau pleit voor overbruggingskredieten die de overgang naar een duurzaam gezonde bedrijfsvoering van noodlijdende ggz-instellingen mogelijk maken. ‘Ook zou er lang van tevoren duidelijkheid moeten zijn over nieuwe regelgeving. Nu worden vaak nog op het laatst wijzigingen doorgevoerd, waardoor instellingen geen zekerheid hebben over hun toekomstige financiële positie. Zonder die duidelijkheid zijn banken minder bereid kredieten te verstrekken.’ (MvR)

Lees hier meer over het onderzoek van PricewaterhouseCoopers naar liquiditeitsproblemen in de zorg

Lees hier het artikel GGZ-instellingen in financiële problemen in Psy 11/2008

© Psy 17-06-2009

Veel voorkomende oorzaak van financiele problemen in de GGZ: grote projecten/investeringen in gebouwen en mensen worden slecht doorgerekend.

Zorgverleners zien in hun oprechte idealiseme over het hoofd dat hiervoor veel bouwtechnische, juridische en financiele deskundigheid voor nodig is. Die moet worden verleend door mensen die daarvoor een jarenlange opleiding & ervaring hebben (gehad).
Wout Visser
do 18/06
Vergeet niet dat er ook veel prestigeprojecten zijn, waar vooral raden van bestuur leuk mee in de krant komen. Maar de hulpverlener krijgt amper tot geen scholing (het meest voor de psychiaters, niets voor de verpleegkundigen want ja, die hoef je niet koste wat het kost te houden - en solidariteit ho maar) en wordt steeds meer uitgeknepen om meer te 'produceren'.
Exxie
do 18/06
Metafoortje. Stel, je hebt een cliënt die zich in een verstikkende relatie bevindt waarin hij of zij week op week, keer op keer in elkaar geslagen wordt. Hij of zij klaagt hierover in de therapiesessies, maar uiteindelijk doet hij of zij er vervolgens helemaal niets mee. De relatie blijft in stand en wordt steeds gewelddadiger.
Wat zou je dan als hulpverlener doen of aanraden?
Marco Kleen, gz psycholoog
do 18/06
Marco, ik zou die hulpverlener ontslaan wegens disfunctioneren. De hulpverlenersfantasie gaat veel te ver. De client wordt altijd geadviseerd om te scheiden en zich ziek te melden, want dat brengt financiele schade en emotionele problemen met zich mee voor de client. Hulpverleners willen de redder zijn en dus vernielen zij de loopbaan en het gezinsleven van hun clienten.
Juriste
do 18/06
Helaas is de zorg een martk aan het worden. Nou ja helaas, het mag best wat rationeler zou je zeggen. Nou daar zit juist de uitdaging. Mensenwerkers kiezen voor de zorg, vanwege hun passie en authenticiteit. Business en Geld zijn geen drijfveren. Niet vergelijkbaar en toch PTT, van KPN en TNT, nu wordt het pas iets en nog heeft dit enorm veel gekost aan mensen en kapitaal. Wat is wijsheid, het gaat hier om mensen en niet om produkten! Dus het zit ergens tussen Exact en Alpha, Gamma. Dat zeg ik toch Gamma! Laten we zorgvuldig en tevens blijven werken aan praktische oplossingen. AWBZ-WMO-enzovoorts. Accepteren, kritisch positief blijven en vooruit denken, terug bestaat niet.
Frank
do 18/06
Zolang onze neoliberale maatschapij blijft focussen op "optimaal en maakbaar" zullen steeds meer mensen hun kwetsbaarheden merken en psychische problemen krijgen. Een deel van hen zal hulp nodig hebben. De boodschap van Barth zou moeten zijn: Politici, neem uw verantwoordelijkheid en trek geld uit om deze mensen te helpen. Een andere boodschap zou moeten zijn: wij willen mensen niet leren om zich aan te passen aan een ziekmakende neo-liberale maatschappij. Wat overigens wel zou moeten is een halt toe te roepen aan alle zogenaamde nieuwe behandelmethoden die volgens huidig onderzoek niets wezenlijks toevoegen en alleen geldverspillend zijn.
Gerard Ramaekers, klinisch psycholoog
vr 19/06
gooi er 30% procent van die grijze pakken eruit. Die zijn alleen maar bezig hun eigen positie te behouden en leveren geen enkele inhoudelijke bijdrage aan de GGZ.
E.Verheijen
ma 22/06
Ben het helemaal eens met het standpunt van Wout Visser en Exxie. Zijn allemaal leuke speeltjes van de hoge heren/dames om te scoren, denken ze. Maar dan komt de ellende, bezuinigen want de nwe. projecten lopen toch niet zo goed. De man op de vloer is weer de dupe.
gelukkige exxie
wo 24/06
Waar het 'metafoortje' op slaat is mij onduidelijk. Mijn antwoord op de casus: vertel cliente dat je haar niet kunt helpen en vraag wat zij als betere hulp ziet, overleg met de huisarts, zeg haar dat je een melding zult doen van huiselijk geweld bij de juiste instantie.
psychotherapeut
di 30/06
Als vrijgevestigde heb ik geen last meer van de DBC wat betreft m'n inkomsten. Wat wel erg suf is: dat je met alle verzekeraars een contract moet afsluiten, dat je vervolgens handmatig bedragen moet invoeren bij het afsluiten en dat je wel wordt gedwongen om rekening te houden met de financieel optimale behandelduur, omdat het slechtste uurtarief te weinig is om een praktijk draaiende te houden.
klinisch psycholoog
di 30/06
Goed (en ook zucht), ik zal even het 'metafoorje' uitleggen. Wij zitten als sector in een ongezonde, misbruikende relatie met de verzekeringsmaatschappijen. We klagen er hier (vaak anoniem!!) over maar doen er vervolgens niets mee. Dat ik deze metafoor moet uitleggen zegt daarbij genoeg: onze sector is niet slim genoeg om zichzelf te verdedigen.
Marco Kleen, gz psycholoog/gedragstherapeut - www.psyadvies.nl
ma 06/07