Steeds meer noodlijdende ggz-instellingen
De ggz-sector staat er financieel slecht voor. 38 Procent zit in de rode cijfers. Het aantal verlieslijdende instellingen in de geestelijke gezondheidszorg is verdubbeld ten opzichte van 2007.
Dit blijkt uit een eerste inventarisatie van accountantsbureau PricewaterhouseCoopers (PwC) op basis van negentig procent van de gedeponeerde jaarverslagen. Het resultaat van de ggz-instellingen nam vorig jaar af van 1,1 procent naar 0,3 procent. Een belangrijke oorzaak voor die afname is de invoering van de dbc-systematiek in 2008. Werden ggz-instellingen in het verleden altijd van tevoren betaald, nu kunnen ze hun declaraties pas indienen nadat de behandeling is afgesloten. Daardoor duurt het gemiddeld een half jaar eer de instelling het geld krijgt uitbetaald.
Vier geldstromen
Daarnaast speelt het veranderde zorgstelsel een belangrijke rol, zegt onderzoeker Frans Stark van PwC. ‘Sinds 2008 hebben ggz-instellingen te maken met vier verschillende geldstromen: de Awbz, de Zorgverzekeringswet, de Wmo en vaak ook nog Justitie. Instellingen kunnen niet meer schuiven met hun budgetten. Als ze bijvoorbeeld in de door de Awbz-gefinancierde zorg te veel geproduceerd hebben kunnen ze dat niet meer compenseren met onderproductie in de curatieve zorg die door de zorgverzekeringswet wordt gefinancierd.’
Faillissementen
Hierdoor is de liquiditeitspositie van ggz-instellingen enorm verslechterd. Stond de gemiddelde kasstroom in 2007 nog op ongeveer nul, in 2008 is die omgeslagen in 924 miljoen euro negatief. Deze bedragen moeten nu gefinancierd worden uit nieuwe bankkredieten. ‘Maar’, zegt Stark, ‘mede door de kredietcrisis stellen banken veel strengere voorwaarden en bepalen ze hogere rentetarieven. Daardoor wordt het voor instellingen nog moeilijker om hun hoofd boven water te houden.’ Faillissementen sluit hij dan ook niet uit.
Tariefskorting
Voor de toekomst verwacht Stark niet veel goeds. Zeker als het bezuinigingsplan van minister Klink om de ggz een tariefskorting van 3,5 procent op te leggen, doorgaat. ‘Als je vermogenspositie al in een neerwaartse trend zit, en die wordt hierdoor versterkt, zal het nog moeilijker zijn om leningen af te sluiten met banken.’
Noodlijdende instellingen
PwC heeft de financiële positie van de hele Nederlandse zorgsector onderzocht. Daaruit blijkt dat de financiële positie van de zorgsector als geheel verslechterd is, maar de situatie van de ggz is het meest zorgwekkend. Het onderzoeksbureau pleit voor overbruggingskredieten die de overgang naar een duurzaam gezonde bedrijfsvoering van noodlijdende ggz-instellingen mogelijk maken. ‘Ook zou er lang van tevoren duidelijkheid moeten zijn over nieuwe regelgeving. Nu worden vaak nog op het laatst wijzigingen doorgevoerd, waardoor instellingen geen zekerheid hebben over hun toekomstige financiële positie. Zonder die duidelijkheid zijn banken minder bereid kredieten te verstrekken.’ (MvR)
Lees hier meer over het onderzoek van PricewaterhouseCoopers naar liquiditeitsproblemen in de zorg
Lees hier het artikel GGZ-instellingen in financiële problemen in Psy 11/2008
© Psy 17-06-2009








