Strijd tegen pillen die dikmaken
‘Zoek uit waarom pillen mij zo dik maken en wat kan ik hieraan doen?’ Met deze vraag van een cliënt ging een projectgroep van de Symforagroep twee jaar geleden aan de slag. Dankzij een kritisch medicijnbeleid en meer aandacht voor voeding en beweging kampen patiënten nu minder met overgewicht.
‘We hebben geen wetenschappelijk onderzoek verricht, maar wel bestaande onderzoeken nageplozen en uitgebreid navraag gedaan bij cliënten, artsen en apothekers binnen Symfora’, zegt Sabine Drost. Zij is projectleider van het innovatieve project Overgewicht door medicatie samen te lijf. Dit heeft geresulteerd in een lijst van medicijnen die als potentiële dikmakers te boek staan.
Dikmakende antipsychotica
Het middel Zyprexa staat bekend als de grootste dikmaker van de antipsychotica. Bovendien kan Zyprexa al na kort gebruik diabetes mellitus veroorzaken. Maar ook risperidon (Risperdal), quetiapine (Seroquel) en clozapine (Leponex) staan bekend om hun dikmakende eigenschappen. ‘Dat gebeurt trouwens niet altijd’, zegt Drost. ‘We hebben een patiënte gesproken die juist afviel nadat zij van een bepaald antipsychoticum was overgestapt op Zyprexa.’
Ook andere middelen
Het blijft niet bij de antipsychotica. Ook een aantal antidepressiva heeft als bijwerking dat mensen snel in gewicht kunnen toenemen. ‘En de cliënten van Symfora hebben ons gewezen op een stemmingsstabilisator als Lithium die soms tot forse gewichtstoename leidt.’ Daarnaast zijn er de benzodiazepines die gewichtsproblemen kunnen geven.
Richtlijnen
De projectgroep van de Amersfoortse ggz-instelling Symfora heeft op basis van de verzamelde ervaringen richtlijnen uitgebracht voor artsen en verpleegkundigen en een informatiefolder voor patiënten. Deze beschrijven onder andere hoe het medicijngebruik kritisch gevolgd kan worden en dat patiënten goede voorlichting moeten krijgen over de mogelijke bijwerkingen van de medicijnen. Wanneer het nodig is, zal de arts tijdig een vervangend medicijn kunnen voorschrijven.
Coachen bij leefstijl
Maar daar blijft het niet bij. Minstens zo belangrijk zijn goede voeding en meer bewegen, stelt Drost. ‘Er is ontzettend veel winst te behalen via een individuele coaching in de leefstijl. Dan gaat het bijvoorbeeld om minder snacken, gezonder eten en meer wandelen. Het helpt goed wanneer een verpleegkundige of behandelaar ook zelf meegaat op die wandelingen, bijvoorbeeld als toch al een gesprek gepland staat. Dat laatste gebeurt echter nog te weinig, ook binnen Symfora.’
Via allerlei laagdrempelige initiatieven probeert Symfora haar patiënten hoe dan ook tot meer bewegen aan te zetten. ‘We moeten bewegen gewoon heel leuk maken.’ (SvD)
©Psy, 27-08-09
Klik hier voor meer informatie over het project en voor de informatiefolders en richtlijnen voor artsen, verpleegkundigen en patiënten.
