Angstige mensen hebben sterk verhoogd risico op hartkwalen
Het is opmerkelijk nieuws, de constatering van onderzoekers uit Tilburg en Groningen dat angstige mensen een groot risico lopen om te overlijden aan een hartkwaal. Volgens onderzoekster Annelieke Roest extra reden voor artsen om bij hun patiënten alert te zijn op angstklachten.
Wat was de aanleiding voor deze studie?
‘Uit eerder onderzoek is bekend dat mensen die gestresst of depressief zijn, relatief vaak last hebben van hartproblemen. Er waren veel aanwijzingen dat dat ook geldt voor mensen met angstklachten, maar dat was nooit goed onderzocht. Die lacune hebben wij nu opgevuld door middel van een meta-analyse.’
Dat wil zeggen?
‘Wij hebben twintig cohortstudies uit de afgelopen dertig jaar bekeken, studies waarin de gezondheidstoestand van grote groepen mensen gedurende lange tijd wordt gedocumenteerd. Het ging om studies uit vier Noord-Europese landen, de VS, Japan en Rusland, waarin ongeveer een kwart miljoen mensen gedurende vele jaren zijn gevolgd. Uit die studies hebben we alle deelnemers geselecteerd die bij aanvang van de studie angstig, maar wel fysiek gezond waren.’
En hun aantal heeft u vervolgens afgezet tegen het aantal hartproblemen na verloop van tijd?
‘Precies. Wij hebben gekeken hoeveel van deze mensen in de loop van het onderzoek een hartinfarct of een andere hartkwaal hadden gekregen en dat aantal vergeleken met het aantal hartproblemen bij degenen die geen last hadden van angstgevoelens. Het verschil was opmerkelijk. Het risico op een hartkwaal ligt voor angstige mensen een kwart hoger dan voor mensen zonder angst. De kans om eraan te overlijden is zelfs anderhalf keer zo groot, bijna net zoveel als bij een depressie. En dat geldt onafhankelijk van andere risicofactoren zoals hoge bloeddruk, overgewicht of roken.’
Maakt het nog uit om welke angststoornis het gaat?
‘Daar kan ik op basis van dit onderzoek weinig over zeggen, omdat de studies die wij hebben bekeken erg van aard en opzet verschilden. In maar een paar gevallen was het begrip angst gedefinieerd als een bepaald type angst, in de meeste andere gevallen was alleen gevraagd naar algemene gevoelens van angst, naar gespannenheid, naar je zorgen maken. Bovendien gingen sommige studies alleen over mannen, andere alleen over vrouwen. Al met al dus te weinig specifieke informatie om conclusies te kunnen trekken over de risico’s van bepaalde vormen van angst. Maar in alle studies, ook al maten ze verschillende angstsoorten, vonden we een duidelijke relatie tussen angst en het ontwikkelen van hartziekten. Daarmee staat onomstotelijk vast dat angst een bijna net zo belangrijke risicofactor is voor de ontwikkeling van hartziekten als depressie.’
Heeft u enig idee wat de verklaring is?
‘We hebben dat niet onderzocht, maar er wordt wel gesuggereerd dat angst en depressie leiden tot een lagere hartslagvariabiliteit en tot hartritmestoornissen. Er wordt ook gedacht aan genetische factoren, maar het onderzoek in die richting staat nog in de kinderschoenen.’
Ligt hier een taak voor huisartsen?
‘Het lijkt me zonneklaar dat het voor artsen van groot belang is om bij de behandeling van hun patiënten in het achterhoofd te houden dat er een relatie is tussen angst en hartproblemen, zeker als ook sprake is van andere risicofactoren. Bij patiënten die toch al een verhoogd risico op een hartkwaal hebben, zouden artsen dus ook uitdrukkelijk naar eventuele angstgevoelens moeten vragen.’
Kan de geestelijke gezondheidszorg bijdragen aan het voorkomen van hartproblemen?
‘In de door ons geanalyseerde studies was niet gevraagd naar de eventuele effecten van angstbehandeling op hartproblemen en bij mijn weten is daar eigenlijk nooit onderzoek naar gedaan. Uiteraard kan niemand bezwaar hebben tegen een goede behandeling van angstklachten, maar ik zou er niet voor zijn om alle angstpatiënten in de ggz nu ook maar meteen een hartonderzoek te laten ondergaan. Het is goed om alert te zijn, maar we moeten oppassen dat we mensen niet bij de minste of geringste aanleiding gaan screenen.’ (EH)
Lees hier het artikel Anxiety and Risk of Incident Coronary Heart Disease, verschenen in Journal of the American College of Cardiology.
© Psy 30-06-2010
