Beleid van zero tolerance werkt niet
Het effect van het zerotolerancebeleid tegen drugs is minimaal. Dat stelt criminoloog en drugsonderzoeker Ton Nabben, die ruim twintig jaar de drugstrends in Amsterdam bestudeerde. ‘Mensen zijn door het zerotolerancebeleid niet minder gaan gebruiken. Wel anders. Zo worden drugs vaak al voor het uitgaan ingenomen.’
In zijn proefschrift High Amsterdam. Ritme, roes en regels in het uitgaansleven beschrijft Ton Nabben de factoren die invloed hebben op trends in drugsgebruik. Hij interviewde in de afgelopen twintig jaar twee keer per jaar een groep trendsetters: mensen die veel in het uitgaansleven van Amsterdam te vinden zijn, organisatoren van feesten, portiers en drugsdealers. Ook hield hij survey-onderzoeken onder clubgangers, de zogenoemde trendvolgers.
Het proefschrift van Nabben is uitgebracht in boekvorm waarin veel foto’s van de afgelopen veertig jaar zijn gepubliceerd. ‘De beelden die ik heb gebruikt, maken het een aantrekkelijk boek om te zien. Ook heb ik alles zo leesbaar mogelijk op geschreven. Ik wil dat High Amsterdam voor iedereen interessant is.’
Feestwildheid
Een belangrijk onderdeel van het onderzoek van Nabben is de invloed van beleid op drugstrends. ‘Eind jaren tachtig zie je dat het drugsgebruik in Amsterdam toeneemt en dat breidt zich in de jaren negentig alleen nog maar meer uit’, vertelt de promovendus. ‘Die toename komt voornamelijk doordat de economie goed begint te draaien. Er wordt hard gewerkt, maar ook hard gefeest. De politiek maakt plannen om deze feestwildheid te sturen. Langzaam wordt het beleid ontwikkeld, maar het drugsgebruik blijft toenemen.’
Na een aantal grote incidenten, zoals de Volendamramp en de vele mensen die onderkoeld raakten op Dancevalley, wordt het beleid volgens Nabben aangescherpt. ‘Er komt meer aandacht voor veiligheid en gezondheid. De politiek, brandweer, politie en ook bijvoorbeeld de GGD zetten zich hier allemaal voor in. Die aandacht is natuurlijk positief, maar leidt niet automatisch tot een daling van gebruik.’
Weinig ongelukken
Halverwege de jaren '00 ontstaat het zerotolerancebeleid. De vermeende grootschalige drugshandel op feesten wordt aangepakt en de politie treedt streng op tegen gebruik. ‘Maar in die periode loopt het drugsgebruik in Amsterdam al een tijd terug en doen zich nog weinig ongelukken voor’, zegt Nabben. ‘Dat zero tolerance er voor heeft gezorgd dat mensen minder zijn gaan gebruiken, klopt dan ook niet. Het heeft er wel voor gezorgd dat drugs creatiever verstopt worden tijdens het uitgaan of bijvoorbeeld voor het stappen worden ingenomen.’
Wit uitgaanspubliek
De redenen waarom het drugsgebruik in Amsterdam afnam, zijn volgens Nabben divers. Voorbeelden zijn het imago van een drug, de kwaliteit en het aanbod, maar ook de opkomt van subculturen. Nabben: ‘Tot het begin van de jaren '00 is het uitgaanspubliek in Amsterdam altijd heel wit geweest. Met de komst van Antillianen, Marokkanen en Surinamers veranderde dit. Deze groep gebruikt veel minder drugs.’
Daar komt bij dat het volgens Nabben een ‘natuurlijk gegeven’ is dat het uitgaanspubliek het na een wilde periode rustiger aan gaat doen. ‘De drugstrends in het uitgaansleven vernieuwen zich om de vijf jaar. Het drugsgebruik lijkt tegenwoordig dan ook weer toe te nemen.’ (HE)
Ton Nabben. High Amsterdam. Ritme, roes en regels in het uitgaansleven. ISBN 978 903610 2001. Verkrijgbaar in boekhandel of te bestellen via www.highamsterdam.net
©Psy, 13-07-2010
