Coming-out van zelfbeschadigers
'Het mocht vooral niet zichtbaar zijn.' Zo heet het boekje dat de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging (LSZ) ter gelegenheid van haar vijfjarig jubileum heeft uitgebracht. Elf mensen vertellen wat hun overwegingen zijn om hun littekens al dan niet te tonen aan de buitenwereld.
Hoewel de Landelijke Stichting Zelfbeschadiging flink aan de weg timmert met onder meer haar training Met mij alles goed voor hulpverleners, moet zij zich in alle bochten wringen om aan geld te komen.´Het is een potje geld hier, een potje geld daar’, zegt penningmeester Erik de Wilde van de LSZ, ‘want het Fonds PGO erkent de LSZ niet. ‘Het fonds vindt dat zelfbeschadiging een afgeleide is van borderline en wil alleen maar patiëntenorganisaties subsidiëren die stoornissen hebben die in de DSM IV voorkomen. Zelfbeschadiging komt niet voor de in DSM, maar wel in de ICD van de World Health Organization. Het Fonds PGO is een ouderwetse, bureaucratische club.’
Geheim onthullen
Het jubileumboekje is smaakvol vormgegeven, maar heeft vanwege geldgebrek een sober uiterlijk. De meeste geïnterviewden - tien vrouwen en één man - vertellen hun hoe hun omgeving reageerde na een optreden op de televisie of een interview in een krant. Bij iedereen speelde de angst voor afwijzing en de loyaliteit aan ouders of andere gezinsleden een grote rol. Maar voor sommige geïnterviewden fungeerde de publiciteit juist als breekijzer om familieleden eindelijk hun geheim te onthullen.
Bevrijding
Zo durfde Sonia Nijon pas op haar 49-ste in een interview met NRC Handelsblad ervoor uit te komen dat ze zichzelf beschadigd had. Vanwege dat interview moest ze haar moeder wel inlichten. ‘Het was een bevrijding’, zegt ze in het boekje. ‘Mijn moeder was heel verrast. Ze vond het heel pijnlijk om te horen, maar er kwam geen oordeel.’
Radeloos
En ook de auteur van het boekje, Ingrid Wijne (48), noemt het moment dat zij ‘uit de kast kwam’ door een optreden in NOVA een bevrijding. Zij is overigens een van de weinigen die duidelijk aangeeft waarom ze zich is gaan snijden. Op haar twintigste werd ze opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis omdat ze suïcidaal was. Toen ze aarzelend aan de psychiater vertelde wat ze in haar kleutertijd had meegemaakt, zei hij: ‘Dat kun jij je als jong kind niet meer herinneren’. Ze voelde zich radeloos omdat ze niet werd geloofd en is zich daarna voor het eerst gaan snijden.
Bang voor collega’s
Maar niet iedere geïnterviewde durft het aan om met naam en foto in het boekje te staan. Jolanda die als psycholoog werkt in de psychiatrie, is bang dat haar collega’s haar anders gaan bekijken als ze weten dat ze zichzelf beschadigde. ‘We hebben het onderling wel eens over zelfbeschadiging, maar om dan te zeggen dat ik het vroeger ook gedaan heb.. dat durf ik niet. Als hulpverlener is mijn grote dilemma dat ik mezelf gestigmatiseerd heb als patiënt.’ (CD)
Het mocht niet zichtbaar zijn is voor € 9.95 te bestellen via www.zelfbeschadiging.nl
Lees hier de reportage De taal van krassen en snijden in Psy 4/2010
Lees hier het interview met ervaringsdeskundige Marcia Kroes in Psy 8/2008
De exemplaren van Het mocht vooral niet zichtbaar zijn zijn gewonnen door
Danielle Rostohar
H. van Rooijen
Marijke Broere
Ragna Plomp
Zij krijgen het boek toegestuurd
© Psy 02-04-2010
