Crisisopvang voor ouderen in huiselijke sfeer
OsiraGroep en GGZ inGeest hebben deze maand in Amsterdam een speciale afdeling voor ouderen met ernstige gedragsproblemen geopend. Ze worden tijdelijk behandeld in een huiselijke, vriendelijke omgeving.
Demente ouderen die de verzorgsters naar de keel vliegen, met borden gooien of gaan gillen als ze gewassen moet worden: in het verpleeghuis weten ze er vaak geen raad mee. ‘Zo iemand kan een hele afdeling ontregelen’, vertelt Peter de Knegt. Hij is manager zorg en welzijn van OsiraGroep, organisatie voor ouderenzorg in Amsterdam en wijde omgeving.
Ziekenhuisachtige klinieken
De Knegt: ‘In het verpleeghuis is vaak alles erop gericht moeilijk gedrag op de afdeling te beheersen. Dat werkt meestal averechts.’ Ggz-instellingen staan ook niet te springen om deze mensen op te nemen. ‘Ze zijn oud en moeilijk te behandelen. Er valt geen eer aan te behalen’, zegt De Knegt. Bovendien zijn de meeste opnameafdelingen in de ggz ziekenhuisachtige klinieken, die patiënten zo snel mogelijk willen activeren. De Knegt: ‘Demente ouderen voelen zich daar niet veilig. Ze zijn meer gebaat bij een rustige, vriendelijke omgeving en hebben ook verzorging nodig.’
Huiselijke sfeer
Op de nieuwe crisis- en interventieafdeling van het Amsterdamse woonzorgcentrum De Drie Hoven wordt de huiselijke sfeer van het verpleeghuis gecombineerd met een psychiatrische behandeling. 24 patiënten van verpleeg- en verzorgingshuizen uit de omgeving kunnen hier maximaal drie maanden opgenomen worden: dementerenden, maar ook ouderen die als gevolg van een herseninfarct of andere hersenbeschadiging gedragsproblemen hebben. De Knegt: ‘We nemen alleen patiënten op als de instelling garandeert dat ze na afloop van de behandeling weer terug kunnen.’ Mensen die nog thuis wonen kunnen ook tijdelijk op De Drie Hoven terecht.
Behandeling
GGZ InGeest neemt de behandeling voor haar rekening. Wat verwacht De Knegt van de psychiatrie? ‘Dat ze goed observeren waar het moeilijke gedrag vandaan komt. Verzorgenden in verpleeg- en verzorgingshuizen missen daarvoor de tijd en de deskundigheid. We hopen dat de ggz verzorgenden kan leren hoe ze met gedragsproblemen moeten omgaan. Hoe voorkom je dat iemand agressief wordt? Hoe treed je de-escalerend op?’
Controleverlies
De interventieafdeling maakt voor iedere patiënt een bejegeningsplan en bespreekt dat bij terugkeer met het personeel van het verpleeg- of verzorgingshuis. Ook de medicatie wordt bekeken. ‘Veel patiënten krijgen medicatie om ze kalm te houden, zegt beleidsmedewerker Wendy Bruschke van GGZ InGeest. Zij is door GGZ InGeest, waar ze afdelingsmanager neuropsychiatrie was, uitgeleend om de nieuwe afdeling te helpen opzetten. Bruschke: ‘Bij dementerenden hebben die medicijnen vaak ernstige bijwerkingen. We proberen ze zoveel mogelijk af te bouwen of te vervangen door middelen met minder bijwerkingen.’
Volgens Bruschke hebben gedragsproblemen van demente ouderen vaak te maken met controleverlies: ‘Omdat deze mensen ernstige cognitieve stoornissen hebben, kunnen ergernissen snel uitgroeien tot grote problemen. Ik ben toch directeur, denkt een demente oudere. Wat denkt dat grietje wel dat ze mij met Piet aanspreekt. En wat doe ik hier eigenlijk, wat moeten ze van me?’
Vergaderaars
Hoewel gedragsproblemen niet helemaal te voorkomen zijn, lukt het vaak wel ze te verminderen door een andere bejegening. Bruschke: ‘Even rustig met iemand praten bijvoorbeeld, en aankondigen wat er gaat gebeuren in plaats van een bewoner kordaat bij de arm nemen en naar zijn kamer dirigeren. Of tien minuten voor etenstijd de pannen op tafel zetten. Dan weten mensen waar ze aan toe zijn. ’
Dat verzorgenden in verpleeghuizen weinig tijd hebben om uitgebreid met bewoners bezig te zijn, weet ze ook wel. ‘Je moet een beetje creatief zijn. Neem de vergaderaars: mannen die hun hele werkende leven gewend zijn om te vergaderen. Als je die een keer uitnodigt bij een werkbespreking op de afdeling voelen ze zich serieus genomen. Je hoeft niet bang te zijn dat ze met gevoelige informatie aan de haal gaan. Na afloop van de vergadering is de inhoud niet blijven hangen, wél het gevoel mee te tellen. ‘ (DE)
Klik hier voor de site van OsiraGroep
ã Psy 26-01-2010
