Elektroden-behandeling voor uitzichtloze depressie
Mensen met een onbehandelbare depressie die eerder niet reageerden op pillen, psychotherapie of elektroshocks kunnen in de toekomst mogelijk geholpen worden met behulp van diepe hersenstimulatie, een techniek waarbij specifieke hersendelen met chirurgisch ingebrachte elektroden gestimuleerd worden.
In een Duits-Amerikaans onderzoek dat is verschenen in het tijdschrift Biological Psychiatry werden tien patiënten geselecteerd die onbehandelbare depressieve symptomen hadden, en daar in het dagelijks leven zeer ernstig onder leden. Ze waren gemiddeld al tien jaar achter elkaar depressief zonder tussentijdse verbetering. Ze hadden allen hun werk moeten opgeven door hun ziekte.
Beloningssysteem
De ingebrachte elektroden werden aangesloten op een hersenkern, de nucleus accumbens, die een sleutelrol speelt binnen de beloningssystemen in het brein. Eerder was al aangetoond dat patiënten zich daar kortdurend beter door gaan voelen, maar dit keer werd de stimulatie minimaal een jaar achter elkaar toegepast. Bij drie van de patiënten was dit zo effectief dat de depressieve klachten helemaal verdwenen. Bij nog twee patiënten was sprake van een sterke afname van depressieve symptomen.
Nieuwe vrienden
De positief reagerende patiënten rapporteerden niet alleen dat hun stemming was opgeknapt, maar ook dat ze minder angstig waren geworden. Nog belangrijker is misschien dat ze na de behandeling meer activiteiten ontplooiden. Sommigen waren weer parttime gaan werken, hadden een nieuwe hobby opgepakt of hadden nieuwe kennissen gemaakt.
Negatieve bijwerkingen
De meeste genoemde negatieve bijwerking is een gezwollen oog na de operatie. Bij het opnieuw instellen van de elektroden kunnen klachten als prikkelbaarheid, zweten en onrust optreden. Deze klachten zijn echter niet blijvend.
Suïcide
De onderzoekers melden verder dat twee patiënten uit de onderzoeksgroep een zelfmoordpoging deden, waarvan er één slaagde. Beide patiënten weigerden op dat moment mee te werken met de experimentele behandeling en de studie. Eerdere suïcidepogingen maakten deel uit van hun ziektegeschiedenis. Beide voorvallen lijken dan ook niets te maken te hebben met de experimentele behandeling. Bij de patiënt die de zelfmoordpoging overleefde is het zelfs gelukt de hersenstimulatie nadien zo in te stellen, dat hij duidelijk opknapte. Deze persoon wordt nu tot de groep van vijf patiënten gerekend die goed reageerde op de behandeling.
De toekomst
De onderzoekers concluderen op grond van de uitkomsten dat diepe hersenstimulatie van de pleziercentra in het brein een plausibele optie is voor de toekomstige behandeling van anderszins onbehandelbare depressies. Ze wijzen er echter wel op dat eerst onderzoek met een grotere patiëntengroep en met goede controlegroepen noodzakelijk is voor de behandeling op grotere schaal toegepast zou kunnen worden. (AB)
Nucleus Accumbens Deep Brain Stimulation Decreases Ratings of Depression and Anxiety in Treatment-Resistant Depression. Bettina H. Bewernick, e.a.. Biological Psychiatry, Volume 67, (2010) Nr. 2.
Klik hier voor de samenvatting van het artikel.
© Psy 02-02-2010
