Emotionele verwaarlozing kan leiden tot depressie en angst
Het effect van emotionele verwaarlozing in de kindertijd is groter dan gedacht. Dat blijkt uit onderzoek naar de samenhang tussen verschillende vormen van jeugdtrauma en psychische aandoeningen. ‘Er moet meer aandacht komen voor emotionele verwaarlozing’.
Dat negatieve jeugdervaringen en latere ingrijpende gebeurtenissen risicofactoren zijn voor depressieve en angststoornissen was al bekend uit eerder onderzoek. Psychologen en psychiaters van de Universiteit Leiden, het LUMC, de VU en het VUmc wilden echter weten welke vorm van jeugdtrauma samenhangt met welke psychische aandoening. Daartoe werd gebruik gemaakt van de langlopende Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA), waaraan bijna drieduizend mensen met een depressie of angststoornis deelnemen.
Jeugdtrauma’s
‘We hebben gekeken naar verschillende vormen van jeugdtrauma’, vertelt de Leidse hoogleraar klinische psychologie Philip Spinhoven. ‘Dus seksueel misbruik, fysieke mishandeling, emotionele verwaarlozing, maar ook naar andere ingrijpende gebeurtenissen in de jeugd zoals de echtscheiding van de ouders, uithuisplaatsing of contacten met justitie. Daarnaast hebben we ook gekeken naar gebeurtenissen die later in het leven kunnen optreden zoals het overlijden van een dierbare.’
Depressieve episodes
In eerder onderzoek is vooral gekeken naar één type trauma en de relatie met één type stoornis, nu zijn levensgebeurtenissen in verband gebracht met meerdere psychiatrische aandoeningen. Spinhoven: ‘We hebben gekeken naar depressieve episodes, dysthymie (een lichte, maar minimaal twee jaar durende vorm van depressiviteit, BP) en verschillende angststoornissen: gegeneraliseerde angst, sociale angst, paniekstoornis of straatvrees zonder paniek. We hebben daarbij rekening gehouden met het vaak samen voorkomen van bepaalde negatieve gebeurtenissen en comorbiditeit tussen stoornissen.’
Emotioneel verwaarloosd
Uit het onderzoek blijkt dat naast een relatie tussen seksueel misbruik en dysthymie, er een specifiek verband is tussen emotionele verwaarlozing en depressieve episodes, dysthymie en sociale fobie. ‘Personen die hier last van hebben, geven opvallend vaak aan dat ze in hun jeugd emotioneel verwaarloosd zijn.’ Volgens Spinhoven is dat een opmerkelijke bevinding. ‘In de literatuur wordt vaak gekeken naar datgene wat je zichtbaar kan vaststellen zoals seksueel misbruik en fysieke mishandeling. Voor de minder zichtbare emotionele verwaarlozing is minder aandacht geweest en deze vorm van verwaarlozing is ook minder onderzocht in relatie tot uiteenlopende stoornissen.’
Ouders ondersteunen
Spinhoven zegt dat er terecht veel aandacht is voor de gevolgen van seksueel misbruik en fysieke mishandeling, maar pleit voor meer aandacht voor emotionele verwaarlozing. ‘Er zou meer gekeken kunnen worden naar het verleden van volwassenen met depressie of angststoornissen en de rol die dit kan spelen in de opvoeding van hun eigen kinderen. En natuurlijk ook bij kinderen zelf: er zijn methoden om de ouders te ondersteunen. Bij de wat zwaardere vormen van verwaarlozing zou het goed zijn als hulpverleners, huisartsen en leerkrachten daar meer gespitst op zouden zijn.’ (BP)
Het onderzoek verschijnt binnenkort in de Journal of Affective Disorders en is hier te raadplegen in PubMed als Epub publication ahead of print.
© Psy 27-05-2010
