Gedragstherapie effectief bij zelfbeschadiging
Cognitieve gedragstherapie werkt bij zelfbeschadiging. Tegelijk nemen ook depressieve gevoelens, angstklachten en suïcidaliteit af. Dat blijkt uit onderzoek van Nadja Slee. Zij promoveert op 24 april aan de Universiteit van Leiden.
Een cognitieve gedragstherapie van twaalf sessies die zich specifiek richt op zelfbeschadigend gedrag blijkt een effectieve behandeling te zijn. Promovenda Nadja Slee concludeert dat deze vorm van therapie de kwalificatie 'eerste keus' zou moeten krijgen voor automutulerende patiënten met een geschiedenis van mishandeling en seksueel misbruik. Zelfbeschadiging, zoals snijden, krassen, vergiftigen, is een complex probleem, waarvoor tot op heden weinig goede behandelingsmogelijkheden bestaan.
In het geheim
Zelfbeschadiging hangt nauw samen met gevoelens van depressie en angst en is een belangrijke voorspeller van suïcide. Het komt veel voor bij jongeren en adolescenten die mishandeld of seksueel misbruikt zijn. In Nederland zou een op de twintig jongeren tussen de vijftien en twintig ervaring hebben met zelfverwonding. Omdat jongeren zichzelf meestal in het geheim beschadigen en er zelden hulp voor vragen, is het een probleem dat weinig gezien wordt in de hulpverlening.
Zelfvertrouwen toegenomen
In de effectstudie werden negentig personen (95 procent vrouw) willekeurig verdeeld over twee groepen met dezelfde kenmerken. De ene groep kreeg reguliere hulp, de andere kreeg bovenop de reguliere hulp ook cognitieve gedragstherapie. De laatste groep bleek na afloop niet alleen minder zelfbeschadigend gedrag te vertonen dan de eerste, maar had ook minder last van depressieve gevoelens, angstklachten en suïcidale gedachten. Daarnaast was het zelfvertrouwen toegenomen en kon men beter omgaan met dagelijkse problemen.
Seksueel misbruik
Uit het onderzoek is ook naar voren gekomen dat de therapie werkzaam is voor een brede patiëntengroep met een lange geschiedenis van zelfbeschadiging. Van de onderzochte groep bleek 46 procent mishandeld te zijn in de jeugd, 46 was seksueel misbruikt, 96 procent was emotioneel verwaarloosd en 29 procent was slachtoffer van zowel mishandeling als seksueel misbruik. De behandeling bleek net zo goed te werken bij patiënten met een ernstige geschiedenis van mishandeling en seksueel misbruik. De reguliere therapie bleek voor deze groep veel minder effectief.
Vier pijlers
De cognitieve gedragstherapie, die speciaal ontwikkeld is voor de behandeling van zelfbeschadiging, brengt de zelfbeschadiging in kaart, en stelt doelen die aan het eind van rit gehaald moeten worden. Een veilige therapeutische relatie, het reguleren van de emoties, het eigen gedrag kennen en in de hand houden en oplossingen vinden voor moeilijke situaties, vormen de vier pijlers van de therapie. Uit het proefschrift komt naar voren dat suïcidale gedachten en het niet-accepteren van emoties de sterkste voorspellers zijn van zelfbeschadiging. (ML)
Nadja Slee Cognitive-behavioural therapy for deliberate self-harm
Universiteit Leiden (geen handelseditie)
Klik hier voor een samenvatting van de dissertatie
Klik hier voor het artikel 'Nieuwe therapie voor zelfbeschadiging' uit Nieuwsbrief Universiteit Leiden (22 april 2008)
Lees hier een artikel over suïcide en zelfbeschadiging door Hindoestaanse en Turkse meisjes
© Psy 24-04-2008
