11 februari 2012

Hoog zelfmoordrisico na mishandeling en misbruik op jonge leeftijd

Mensen die in hun jeugd fysiek mishandeld of seksueel misbruikt zijn, doen aanzienlijk vaker een zelfmoordpoging dan leeftijdgenoten met een minder problematisch verleden. Dat blijkt uit een grootschalig onderzoek in 21 westerse en niet-westerse landen.

Aanleiding voor de studie was volgens onderzoeker Ron de Graaf van het Trimbos-instituut de behoefte om meer zicht te krijgen op de risicofactoren voor zelfmoordpogingen en gedachten daaraan. ‘Uit eerder onderzoek was al wel duidelijk geworden dat relatief veel suïcidale mensen een problematische jeugd hebben gehad, maar veel verder dan de vrij algemene constatering dat jeugdtrauma’s dus een serieuze risicofactor voor zelfmoord vormen was men niet gekomen. Er was grote behoefte aan meer gedetailleerd inzicht.’

Wereldwijd onderzoek
Zo'n tien jaar geleden besloten onderzoekers uit 21 landen om onder de noemer World Mental Health Survey een wereldwijd onderzoek te starten naar psychiatrische problematiek in de bevolking. De willekeurig geselecteerde deelnemers moesten aangeven of zij ooit suïcide hadden overwogen of daadwerkelijk een zelfmoordpogingen hadden gedaan. Ook werd hen gevraagd naar concrete traumatische gebeurtenissen die zij mogelijk tussen hun vierde en twaalfde jaar hadden meegemaakt.

Scheiding of langdurig ziek
Op basis van de antwoorden van 55.299 deelnemers aan het onderzoek laten De Graaf en zijn collega-onderzoekers zien dat mensen die in hun jeugd fysiek mishandeld of seksueel misbruikt zijn, een drie maal zo grote kans hebben om suïcidaal te worden als hun fortuinlijker leeftijdgenoten. Die kans is nog groter als de betrokkenen in hun jeugd ook andere trauma’s hebben opgelopen, bijvoorbeeld door de scheiding van hun ouders of  langdurige ziekte.

Jonge kinderen
De Graaf: ‘Een ander opmerkelijk resultaat uit ons onderzoek is het enorm hoge risico in de “mishandelde en misbruikte groep” op een zelfmoordpoging op jonge leeftijd. Schrik niet, maar bij seksueel misbruikte kinderen is de kans op een zelfmoordpoging tussen het vierde en het twaalfde jaar liefst tien maal zo groot als bij niet misbruikte leeftijdgenoten. Naarmate de kinderen opgroeien wordt dat risico geleidelijk kleiner.’

Preventie
Volgens de onderzoeker zijn de in juli in de British Journal of Psychiatry gepubliceerde resultaten vooral van belang in het licht van de toenemende aandacht voor zelfmoordpreventie. ‘Omdat psychische problemen tot nu toe als belangrijkste risicofactor voor suïcide worden beschouwd, richten maatregelen ter preventie zich vooral op psychiatrische patiënten. Uit ons onderzoek blijkt echter dat de aandacht zeker ook gericht moet worden op gezinnen waarin de kinderen een verhoogd risico lopen op fysieke mishandeling en seksueel misbruik. Preventief optreden in zulke gezinnen kan een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van het aantal zelfmoorden.’ (EH)

Bron: Bruffaerts R e.a., Childhood adversities as risk factors for onset and persistence of suicidal behaviour, British Journal of Psychiatry 2010; 197: 20-27. Klik hier voor een samenvatting.


© Psy 03-08-2010