Isoleeractiviste Jolijn Santegoeds gelauwerd
Vanwege haar ‘bijzondere en belangrijke inzet voor de samenleving’ kreeg Jolijn Santegoeds afgelopen maandag een waarderingssubsidie uitgereikt door de burgemeester van Eindhoven. Hij prees haar baanbrekend verzet tegen de isoleer.
Het initiatief om Santegoeds (32) in het zonnetje te zetten was van de psychiatrisch verpleegkundigen Cecile aan de Stegge, Justine Theunissen en Heidi de Kam, allen actief betrokken bij het terugdringen van dwang in de psychiatrie. Ze hadden haar voorgedragen voor een lintje, maar daar was ze, aldus burgemeester Rob van Gijzel, nog te jong voor. De waarderingssubsidie van 2.500 euro mag ze naar eigen inzicht voor haar werk gebruiken.
Betrokken bij dwang- en drangprojecten
Met haar actiegroep Tekeer tegen de isoleer voert Santegoeds al jaren strijd tegen dwang in de psychiatrie en tegen het visiteren van kinderen in jeugdgevangenissen. Als ervaringsdeskundige participeerde ze in de klankbordgroep van het wetsvoorstel Verplichte ggz, de opvolger van de wet Bopz. Ze richtte de stichting Mind Rights en gelijknamige website op. Ze is bestuurslid van de World Network of Users and Survivors of Psychiatry, betrokken bij het dwang- en drangproject van GGZ Nederland, houdt lezingen op nationale en internationale congressen en heeft sinds kort een 0-urencontract bij de afdeling Metamedica van het VUmc, dat onderzoek doet naar dwang in de ggz .
Fulltime actievoerster
Santegoeds was officieel naar het stadhuis ‘gelokt’ voor een gesprek met de burgemeester over het door haar ontwikkelde Eindhovens model, een alternatief voor dwang. Daarbij wordt de omgeving actief betrokken bij ondersteuning van de patiënt en het voorkomen van dwang. Aan de burgemeester vertelde ze hoe ze fulltime actievoerster was geworden: op haar zestiende een gedwongen opname vanwege suïcidepogingen, lange periodes in de isoleer, enkele jaren zwervend over straat, toen toch weer naar school en uiteindelijk een hbo-diploma.
Zelfgemaakte posters
Acht jaar geleden snelde ze een jongen, die gesepareerd werd in een jeugdpsychiatrische kliniek, te hulp: in haar eentje verspreidde ze zelfgemaakte posters in de buurt van de instelling om zo het onrecht aan te kaarten. De volgende dag stond het in de krant. Santegoeds: ‘Hé, dat werkt, dacht ik. Zo begon het.’
Noodzaak van dwangopname
Van Gijzel erkende dat ook hij vaak worstelde met de huidige dwangwetgeving, waarbij de burgemeester toestemming moet geven voor een inbewaringstelling (ibs). ‘De wet schrijft voor dat ik alleen mag toetsen op veiligheid. Maar ik vraag me weleens af: moet het nu zo? Vooral bij die jonge mensen. Hoe moeten zij verder met hun leven als ze zo jong al een ibs hebben gehad? Ik ga niet zomaar akkoord. Ik vraag psychiaters altijd of ze wel echt zeker zijn van de noodzaak tot dwangopname.’
Voorkomen van escalatie
Erik Kuijpers, projectleider dwang en drang bij GGz Eindhoven legde hem uit dat als er een ibs aan te pas moet komen er al zo veel is gebeurd dat het vaak niet anders kan. ‘Daarom is de inbreng van Jolijn zo goed: zij wijst steeds op het belang escalatie te voorkomen door intensieve, preventieve zorg. ‘Maar daar is’, vermoedde Van Gijzel, ‘te weinig personeel voor. Heeft de samenleving wel voldoende over voor de ggz? Voor één hartoperatie is ze bereid honderdduizend euro te betalen, maar voor goede zorg is te weinig geld.’ (MvR)
Lees hier een uitgebreid interview met Jolijn Santegoeds in Psy 10/2007
Kijk hier voor meer informatie over de acties van Jolijn Santegoeds
© Psy 30-03-2010
