Jim van Os toppsychiater van 2008
Jim van Os is door collega's verkozen tot de toppsychiater van 2008. De verkiezing werd georganiseerd door medisch magazine MedNet. Van Os dankt zijn benoeming aan de toenemende aandacht voor de sociale psychiatrie, zegt hij zelf. ‘Best eervol, maar ach, hoe representatief is de verkiezing? Ik doe gewoon mijn werk.’
Voor de verkiezing kregen medisch specialisten de volgende vraag voorgelegd: ‘Aan welke arts binnen uw vakgebied zou u uw dierbaren willen toevertrouwen wanneer deze medisch-specialistische zorg nodig hebben?’
Van Os kreeg geen prijs. Wel kreeg hij een certificaat van Willem van der Ham, voorzitter van de Orde van Medisch Specialisten. Hij wordt geprezen om zijn ‘deskundigheid, innovatieve bijdragen, communicatieve vaardigheden, wetenschappelijke bijdragen, collegialiteit en diagnostische werkzaamheden’, aldus redactie van MedNet.
Omgevingsfactoren
Volgens Van Os wijst de benoeming erop dat er ‘eindelijk’ wat meer aandacht is voor sociale psychiatrie, waarin oorzaken van psychiatrische stoornissen worden gezocht in de wisselwerking tussen genetische aanleg en omgevingsfactoren. Van Os: ‘99 procent van het budget voor onderzoek naar de oorzaken van psychiatrische stoornissen gaat naar genetische studies. Dergelijk onderzoek is vergeefs als je de wisselwerking met de omgeving niet in ogenschouw neemt.’ Clinici weten dit, zegt Van Os, maar menig onderzoeker volhardt in een ‘zinloze exercitie’. Toch onderkent hij dat er nu meer aandacht is voor zijn werkveld. ‘Zo schreef de Europese Unie een eerste grote grant uit van twaalf miljoen euro, bestemd voor onderzoek naar de wisselwerking tussen genen en omgeving.’
Recent onderzoek
Van Os beschrijft een belangrijk onderzoeksexperiment dat het verband tussen genen en omgeving in kaart brengt: ‘Mensen krijgen een elektronisch metertje waarmee ze zestig keer per week de mate van paranoia, ofwel achterdocht moeten aangeven. Hun leefomgeving wordt nauwgezet in kaart gebracht en ook wordt het DNA van de elk van de proefpersonen afzonderlijk opgenomen. En wat blijkt? Omgevingsfactoren hebben invloed op de mate waarin iemand er paranoïde denkpatronen op na houdt en de impact daarvan varieert, afhankelijk van het genetisch materiaal.’
Achthonderd stemmen
In de top drie van het specialisme psychiatrie eindigde Rutger Jan van der Gaag (UMC St Radboud en voorzitter van de NVvP) op de tweede plaats en Ralph Kupka (Altrecht) op de derde plaats. Van Os verklapt niet op welke psychiater hij zelf zou stemmen. ‘Er zijn veel collega’s voor wie ik bewondering heb, er slechts één noemen, zou ik onfair vinden. Mijn leermeester Robin Murray is echter altijd een lichtend voorbeeld voor me geweest.’ (JH)
Klik hier voor alle top drie’s van topartsen binnen een medisch specialisme.
Klik hier voor een portret van Jim van Os.
Behalve psychiater is Jim Van Os hoogleraar sociale psychiatrie aan de Universiteit Maastricht.
© Psy 16-01-2009
