Lange asielprocedure maakt mensen psychisch ziek
Een lange asielprocedure is desastreus voor de psychische gezondheid van asielzoekers. Psychiater Kees Laban concludeert dit op basis van een onderzoek naar Irakese asielzoekers. Hij promoveert op 18 juni aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.
In zijn studie vergeleek Laban twee groepen Irakese asielzoekers met elkaar: een groep bij wie de procedure minder dan zes maanden duurde en een groep waarvan de asielprocedure zich over meer dan twee jaar uitstrekte. Hij stelde vast dat de lange verblijfgroep met duidelijk meer psychiatrische stoornissen kampte dan de groep die pas kort in Nederland was.
Verbod om te werken
Hij vroeg zich vervolgens af waar dat aan ligt. Uit zijn analyse blijkt dat vooral het verbod om te mogen werken het risico op psychiatrische aandoeningen aanzienlijk verhoogt. Ook de onzekerheid over de verblijfsvergunning en de zorgen die asielzoekers zich over hun familie in Irak maken, spelen een grote rol daarbij.
Niet naar ggz
Opvallend is de constatering van Laban dat asielzoekers met een psychiatrische aandoening wel gebruik maken van een medisch specialist maar nauwelijks van de ggz. Volgens hem komt dat doordat de klachten van de asielzoekers niet als psychische klachten herkend worden. ‘De medische staf in het asielzoekerscentrum, en vaak ook de asielzoeker, denkt dat het om lichamelijke klachten gaat en stuurt iemand door naar een medisch specialist.’
Behandeling
Uit zijn ervaring bij De Evenaar, Centrum voor Transculturele Psychiatrie van GGZ Drenthe, waar Laban werkzaam is als hoofd behandelbeleid, weet hij dat behandeling van asielzoekers moeilijk is maar zeker niet onmogelijk. ‘We weten uit de praktijk dat de interventies, vooral die op veerkracht gericht zijn, weldegelijk werken. Alleen wetenschappelijk kunnen we dat nog niet onderbouwen.’
Verblijfsvergunning verlenen
De studie van Laban is gebaseerd op onderzoekgegevens van tien jaar geleden. Toch denkt hij dat zijn conclusie – een lange procedure is ziekmakend – nog steeds actueel is. Er zijn pogingen gedaan om de asielprocedure te versnellen, en ook nu is justitie daar weer mee bezig. Maar tot nu toe is dat niet echt gelukt. Zijn aanbeveling is dan ook om asielzoekers bij wie de procedure meer dan twee jaar duurt, een verblijfsvergunning te verlenen. ‘Uit humanitair en gezondheidsoogpunt moeten we dat gewoon doen.’ (MvK)
Het proefschrift van Kees Laban heet: Dutch Study Iraqi Asylum Seekers. Impact of a long asylum procedure on health and health related dimensions among Iraqi asylum seekers in the Netherlands. An epidemiological study. Vrije Universiteit.
ISBN 978 90 8659 452 8
© Psy 14-06-2010
