Marleen Barth over regeerakkoord: ‘We zijn uiterst kritisch, maar niet wanhopig’
Als het aan het beoogde kabinet Rutte ligt, zijn mensen met psychische problemen straks fors duurder uit voor hun behandeling. Meer eigen betalingen en een verkleind basispakket. Marleen Barth, voorzitter van GGZ Nederland: ‘De ggz-sector krijgt het stevig voor zijn kiezen. De hand van Wilders is duidelijk zichtbaar in dit regeerakkoord.’
Als kabinet Rutte er komt, zet het voor de geestelijke gezondheidszorg in op versterking van de eerste lijn. Een deel van de tweedelijns ggz moet worden overgeheveld naar de – goedkopere – eerste lijn. Eigen bijdragen gaan omhoog en ook voor de tweedelijns ggz wordt een eigen bijdrage ingevoerd. Ook aan het basispakket wordt gemorreld: zo is het plan niet meer acht, maar nog slechts vijf zittingen bij een eerstelijns psycholoog te vergoeden.
Geen twintig procent
Ondanks dat de ggz stevige maatregelen staat te wachten, is Barth niet wanhopig. ‘In ieder geval zie ik in het regeerakkoord niet terug dat de sector twintig procent wordt gekort, zoals eerder werd gesteld. De bezuinigingen in de zorg komen in totaal op 1,4 miljard. Dat valt nog mee als je dat vergelijkt met de Rijksoverheid. Maar binnen de zorg krijgt de ggz het inderdaad stevig voor de kiezen. Je ziet daar duidelijk de hand van Wilders in.’
Eigen bijdrage
Voor Marleen Barth staat één ding vast: de komende tijd zal GGZ Nederland er alles aan doen om de eigen bijdrage in de tweedelijns ggz alsnog van tafel te krijgen. Deze eigen bijdrage leek voor 2011 van de baan, omdat minister Klink elders voldoende dekking had gevonden. Maar de coalitie van VVD, PVV en CDA stak daar op het laatste moment een stokje voor: via een motie kwam de eigen bijdrage weer terug op de agenda.
Geen vertrouwen
De sector had Klink toegezegd zelf 35 miljoen te kunnen besparen, door meer zorg in de eerste lijn te bieden en minder in de tweede lijn. Maar binnen het ministerie van Financiën bleek te weinig vertrouwen te bestaan in deze toezegging. Barth: ‘Dat is niet zo’n prettige manier van omgaan met mensen. Door meer in te zetten op de POH-ggz (praktijkondersteuner huisarts, red.) en door scherper te selecteren aan de poort, zijn we heel goed in staat te voorkomen dat onnodig veel zorg in de tweede lijn terecht komt. Daar zijn ook goede afspraken over te maken met de zorgverzekeraars. Maar we werken er gewoon aan door om dit alternatief voor de eigen bijdragen alsnog voor het voetlicht te krijgen.’
Barth vindt dat eigen betalingen in principe wel ingezet mogen worden om de groei van de zorgvraag te temperen, maar dat moet dan wel evenredig gebeuren. Bovendien zullen vooral de belangen van de chronisch zieken heel goed in de gaten gehouden moeten worden.
Jeugd-ggz
Veel moeite heeft Barth verder met het plan om de jeugd-ggz over te hevelen naar de verantwoordelijkheid van de gemeenten. ‘Hier heeft men in het regeerakkoord wel erg klakkeloos een eerder voorstel uit de Tweede Kamer overgenomen. Dat voorstel bevat veel rafelranden en gaten. Veel gemeenten hebben al laten zien weinig oog te hebben voor de ggz. Als de hele jeugd-ggz naar de gemeenten gaat, betekent dat niet alleen een enorme versnippering, maar ook krijgt de sector dan in met name de kleinere gemeenten te maken met ambtenaren die weinig kennis hebben van de geestelijke gezondheidszorg. We zullen er alles aan doen om die overheveling te voorkomen. Ik zie dit voornemen vooral als een startpunt van een discussie en niet als een vaststaand gegeven.’
Begeleiding en dagbesteding naar WMO
Plan van het kabinet Rutte is verder om de dagbesteding en de begeleiding uit de Awbz te halen en over te hevelen naar de gemeenten. Dat kan goed uitpakken om versnippering in de financiering tegen te gaan, meent Barth. ‘Maar dat moet dan wel onder stringente voorwaarden gebeuren. Gemeenten mogen niet weer de kans krijgen om WMO-gelden die bedoeld zijn voor de psychiatrische patiënt, voor heel andere doeleinden in te zetten. Om dat te voorkomen, zullen de centrumgemeenten hier de regie moeten voeren.’
Versobering tbs
De tbs komt onder Rutte-I onder de loep te liggen. De instroom in de tbs moet worden ingeperkt, de longstay-afdelingen versoberd en tbs’ers die na verlof niet tijdig terugkeren, krijgen tenminste een jaar lang geen verlof. Verder gaat Justitie minder inkopen bij de particuliere tbs-klinieken en ggz-instellingen. ‘Ook dit is het begin van een discussie’, oordeelt Barth. ‘In ieder geval is er geen sprake van opheffing van de tbs, zoals Wilders wilde.’
En verder wil het nieuwe kabinet mega-zorginstellingen tegengaan, door grote fusies te verbieden. Ten slotte komt er een maximum ontslagvergoeding voor zorgbestuurders van 75.000 euro. (SvD)
©Psy, 01-10-2010
