Minder geld voor begeleiding en dagactiviteiten
Per 1 januari 2010 krijgen veel cliënten met een psychische aandoening minder of helemaal geen vergoeding meer voor begeleiding en dagactiviteiten. Dat blijkt uit twee onderzoeken. Cliënten zijn bang dat hun sociale leven verschraalt. Begeleiding is geen luxe.
Uit onderzoek van de Cliëntenmonitor AWBZ, een initiatief van de landelijke cliëntenorganisaties, komt naar voren dat mensen met een psychische aandoening het als buitengewoon moeilijk ervaren wanneer ze minder of helemaal geen begeleiding meer krijgen. Ze vragen zich af of ze het nog redden in het dagelijks leven en of ze hun naasten niet te veel belasten. Ze vrezen een afname van sociale contacten en bezigheden.
Geen luxe
De landelijke cliëntenorganisaties, waaronder ook het Landelijk Platform GGz, eisen van staatssecretaris Bussemaker dat ze de gemeenten aanspoort de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo) beter uit te voeren. Begeleiding is voor mensen met een beperking geen luxe, aldus de cliëntenorganisaties, het is een onmisbare bouwsteen om een zo normaal mogelijk leven te leiden.
Hard getroffen
Omdat er 800 miljoen euro bezuinigd moet worden op de Awbz, is er afgelopen jaar flink gesneden in de vergoeding voor ondersteunende- en activerende begeleiding. Van alle patiënten die aanspraak maken op begeleiding via de Awbz, vormen psychiatrische patiënten veruit de grootste groep. Zij worden dan ook hard getroffen door deze ‘pakketmaatregel’.
Overgangsjaar
Per 1 januari 2009 hadden ruim 64.000 volwassen patiënten met een psychische aandoening recht op begeleiding, en ruim 1500 jongeren onder de achttien. 2009 was een overgangsjaar waarin cliënten een nieuwe indicatie kregen van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Begeleiding kan individueel zijn, maar ook het bezoek aan een dagactiviteitencentrum wordt ermee vergoed.
Minder begeleiding
Uit het CIZ-rapport Begeleiding AWBZ 2009 blijkt dat in de eerste drie kwartalen van 2009 bijna 4800 jonge en volwassen psychiatrische patiënten te horen hebben gekregen dat ze in 2010 minder begeleiding krijgen. Daarnaast kwamen 1.295 cliënten na herindicatie in een gewenningregeling terecht. Zij moeten het nu, vanaf 2010, met minder of helemaal geen begeleiding doen. 875 cliënten waren al in 2009 definitief hun aanspraak begeleiding kwijtgeraakt. Over heel 2009 zullen deze cijfers hoger uitvallen. Deze cijfers worden in maart 2010 door het CIZ gepubliceerd.
Bezwaarschriften
Doordat veel mensen het niet eens zijn met de nieuwe indicatie van het CIZ, is het aantal bezwaarschriften fors gestegen. Het indicatieorgaan heeft een achterstand van maanden opgelopen in de afhandeling van die bezwaren. Zo’n 5000 bezwaarschriften kunnen daardoor niet binnen de wettelijke termijn afgehandeld worden. Mensen die hun begeleiding per 2010 (deels) zouden kwijtraken, houden deze nog totdat er een definitieve uitspraak is over hun bezwaarschrift.
Namen en adressen
Cliënten die vanaf 2010 geen of veel minder begeleiding krijgen via de Awbz, kunnen vaak wel via hun eigen gemeente aanspraak maken op begeleiding. Dit wordt geregeld via de Wmo. Om gemeenten te helpen bij het opsporen van burgers die mogelijk begeleiding nodig hebben, stuurt het CIZ de namen en adressen door van degenen die na herindicatie hun begeleiding kwijtraakten. Cliënten hebben daarvoor toestemming gegeven.
Actief benaderen
De indruk bestaat dat slechts enkele gemeenten deze namenlijsten gebruiken om actief hun inwoners te benaderen met de vraag of ze begeleiding nodig hebben. Veel gemeenten doen weinig tot niets. ‘Het is allemaal nog iets te vrijblijvend’, laat een woordvoerder van de organisatie MEE weten. MEE ondersteunt mensen met een lichamelijke en verstandelijke beperking en heeft de opdracht gekregen om tijdelijk ook psychiatrische patiënten de weg te wijzen naar het Wmo-loket. (ML)
Lees hier meer over het onderzoek van cliëntenorganisaties naar de effecten van de bezuiniging op de Awbz
Klik hier voor het rapport Begeleiding AWBZ 2009 (situatie 1 oktober 2009)
© Psy 18-01-2010
