17 mei 2012

Mindfulness helpt mensen met autisme

Patiënten met autisme hebben minder last van depressieve klachten en piekergedachten nadat zij een aantal sessies mindfulness hebben gevolgd. Onderzoeker Annelies Spek, klinisch psycholoog GGzE in Eindhoven: ‘Het is een doorbraak. Er bestond nog geen therapie die helpt tegen autisme.’

Hoe werkt mindfullness?
‘Een vorm van meditatie die tegenwoordig ook populair is als behandelmethode. Ze bestaat uit verschillende oefeningen waarbij mensen hun aandacht leren richten, - zoals op lopen, proeven of de eigen ademhaling -, zodat ze storende gedachten, geluiden of gewaarwordingen kunnen loslaten. En dat geeft rust.’

Wat blijkt er uit uw onderzoek?
‘Na negen mindfulness-sessies hebben volwassenen met autisme minder last van depressieve klachten en nemen hun pieker- of dwangmatige gedachten af, net als hun angst. Hun welbevinden neemt toe.’

Is dat opmerkelijk?
‘Het is een doorbraak. Er was tot nog toe geen therapie waarvan bewezen is dat die helpt tegen autisme. Meestal proberen behandelaars hun omgeving te veranderen, bijvoorbeeld door meer structuur te bieden en hun werktijden te verkorten. Nu kunnen we hen eindelijk ook een echte behandeling aanbieden. Door de meditatieoefeningen na verloop van tijd zonder begeleiding - thuis of op het werk - te doen, krijgen ze bovendien invloed op hun eigen functioneren.’

Kunt u een voorbeeld noemen?
‘Als patiënten met autisme een dag gewerkt hebben, zit hun hoofd vol met informatie. Ze werken daarom vaak korte dagen van bijvoorbeeld zes uur. Als ze tussentijds meditatieoefeningen doen, kan het zijn dat ze acht uur kunnen werken zonder overbelast te raken.’

Waarom is juist mindfulness zo geschikt voor patiënten met autisme?
‘Je hoeft niet na te denken over je gedachten en gevoelens, terwijl dat in de meeste andere therapieën wel het geval is. Als ik me rot voel, praat ik daarover. Voor patiënten met autisme is dat lastig, zij hebben geen zicht op hun eigen gevoelens en gedachten.’ (JH)

Annelies Spek schreef het boek Mindfulness bij volwassenen met autisme. Een wegwijzer voor hulpverleners en mensen met ASS. Klik hier om het boek te bestellen.

De exemplaren van Mindfulness bij volwassenen met autisme zijn gewonnen door:
Erica de Haan
C.V. Bavel      
Marijke Hoex
Carla Roberts
Wim Dam
Zij krijgen het boek toegestuurd

Klik hier voor meer informatie over Annelies Spek

Klik hier voor meer informatie over mindfulness


© Psy 04-02-2011

Of als je ineens overvallen wordt door sociale schaamte, en je merkt dat op, dan is dat te hanteren door te gaan letten op wat je nu precies voelt. Anders ging ik gekke dingen doen om dat gevoel niet te voelen, of werd nog ongemakkelijker.
Met de Franse slag
do 17/02
Het ligt aan de intensiteit van de signalen denk ik en de emotionele lading ervan of ze me overvallen. De waarschuwende signalen, de niet-pluis signalen, de ik-mis-iets-maar-ik-weet-niet-wat, die overvallen me niet, die merk ik juist doorgaans niet tijdig genoeg op. Mindfulness is een mogelijkheid om het wel vaker tijdig op te merken.
Sterk emotionele signalen zoals angst, die overvallen wel soms, maar met mindfulness of zen is dat beter op te vangen of te dragen, of ze overvallen daardoor niet meer.
Met de Franse slag
do 17/02
Bij mindfulness noch zen gaat het erom het denken stil te leggen. Veeleer om te weten wat je denkt en voelt, en er niet mee aan de haal te gaan. Ik denk dat je er ruimte in je hoofd mee wint, dus meer verwerkingscapaciteit overhoudt. Erg fijn in beslismomenten die in sociale situaties in fracties van seconden plaats moeten vinden. Mijn mindfulnesstrainingen zijn inderdaad voorafgegaan door zenmeditatie, dat zou kunnen uitmaken, ik weet niet.

Met de Franse slag
do 17/02
Klinkt een beetje onwaarschijnlijk, maar wat je meldt staat los van mindfullness en zeker na 9 sessies. Zelfs echte boeddhisten hebben decennia nodig om ‘niet te denken’. En volgens mij kan je autistisch denken niet stil leggen zeker niet als het ook sociale situaties in kaart moet brengen. Wat je meldt kan je ook dmv scripts van verschillende situaties bereiken en daardoor situaties anticiperen. Lichaamsignalen overvallen je meestal dus dat lijkt me moeilijker om die op te vangen. Maar dit lukt ook pas na jaren om daar adequaat mee om te gaan, daar is geen training voor alleen levenservaring omdat die gevoeligheden vaak heel specifiek zijn. Zoals gevoeligheden voor reuk, gehoor, smaak en tics. Ik dacht dat alle (echte) autisten een informatieverwerkingsprobleem hadden?
newsera
wo 16/02
Ik reageer sociaal handiger en directer sinds ik mindfulness doe. Komt doordat ik beter in het nu ben en mijn eigen lichaamssignalen vaker bijtijds opmerk en vandaaruit een besluit kan nemen in te grijpen. Anders deed ik dat twijfelend vanuit een ratio die nooit zeker was, omdat ik me afvroeg of het wel redelijk was, en hoe het voor de ander was, etc. Ik heb een informatieverwerkingsstoornis, wat tegenwoordig nog een ASS heet.
Met de Franse slag
wo 16/02
Jammer dat psy zichzelf belachelijk maakt met dergelijke koppen
Jammer
di 15/02
Scherpe observatievermogen, diepte interviews en kritische analytische denkvermogen is er nodig om autistisch gedrag en denken werkelijk te begrijpen. Dat is anders dan ongenuanceerd zijn. Verder bewijzen hersenscans/fmri helemaal niks. Zoek maar op, fmri onderzoek heeft bitter weinig reproduceerbaar en theorievormend opgeleverd. Heeft de illusie van big science door de dure scanners maar is boterzacht in zijn resultaten. Maar iedereen is vrij om te denken/voelen wat hij/zij wilt, maar claimen dat mindfullness een therapie is tegen autisme is meer een commerciële zet om praatsessies en trainingen aan man te brengen dan echte/structurele oplossingen aan te bieden. Enige wat deze pilot study waarschijnlijk heeft waargenomen is een hawthorne-effect
newsera
ma 14/02
Goed nieuws en een interssant artikel. Ik lees wel veel ongenuanceerde reacties. Er staat nergens in het artikel dat mindfulness autisme geneest alleen dat het helpt. Dat het helpt verbaasd me niets. Heb er zelf goede ervaringen mee op het gebied van stressbeheersing tegen piekeren en bij slaapproblemen. Sinds ik de training heb gedaan heb ik iets om op terug te vallen. Verder bewijzen hersenscans dat meditatie veranderingen bewerkstelligen tussen hersen verbindingen en in de activiteit van verschillende gebieden
Erikrugzak
ma 14/02
Treurige is dat dergelijk ‘onderzoek’ aantoont dat ze de essentie van autistisch denken niet begrijpen. Deze deskundigen zitten ook in allerlei organen over autisme en beïnvloeden allerlei hulpverleners die daardoor menen dat iedere hulp aan autisten goede hulp is. De scherpe geesten daar gelaten maar autismehulpverlening is vooral gericht op de zwakste gemene deler. HFA hebben vaak niets aan begeleiders omdat ze niet specifiek genoeg zijn en niet met simpele programma’s geholpen zijn. Autisme mag geen gebied zijn dat iedereen zonder echt verstand van zaken patiënten gaat op zadelen met goed bedoelde hulp waar ze niks aan hebben en HFA’s dankbaar moeten zijn omdat men ‘iets’ voor hen doet.
newsera
ma 14/02
Wat heb je dat mooi en goed verwoord newsera.
Mijn complimenten want ik kan het helemaal met je meevoelen.

Jammer dat je collega niet zo goed in haar vel zit en daarom zo kort en weinig onderbouwend reageert.
nine
zo 13/02
ik schaam me voor een collega die dit durft beweren. Mindfullness geneest geen autisme!!
martine
zo 13/02
@nine
Merkwaardig fenomeen. Maar ook weer het gevolg van ondeskundige diagnosticeren. Opvallend dat vooral vrouwen daar een issue van maken terwijl mannen zwaar oververtegenwoordigd zijn in HFA’s (1:4) in reality waarschijnlijk nog hoger. Maar vrouwen zijn heel vocaal over hun autist zijn. Wederom wat ik zie is geen autisme maar andere levensproblemen die een acceptabele label hebben gekregen door ook overwegend vrouwelijke diagnostici. Daarnaast zijn gediagnosticeerde adolescenten ook trots op hun diagnose terwijl ze de ellende van te moeten leven in een anders denkende wereld (wat frustrerend en ellendig is/kan zijn) niet lang genoeg hebben meegemaakt om daar een oordeel over vellen of daar serieus op in te gaan. Autisme/HFA is wetenschappelijk en klinisch heel erg zwak onderbouwd.
newsera
do 10/02
Waarom houden autisten toch zo vast aan het autisme zijn?
nine
do 10/02
Ik ben het eens met Syl, de kop is misleidend en ik had dit niet verwacht van psy! Autisme gaat niet over! NOOIT! Ok, mindfullnes kan helpen om de nadelige gevolgen, de overbelasting, reduceren.
Ik zou het op prijs stellen, namens alle mensen met autisme, dat jullie de kop van je artikel herzien!
Marian van der Bent
wo 09/02
Ik vind dit weer typisch een vorm van een hype. Mindfullness is opeens de cure voor alles. Wat ik over mindfullness lees is te simplistisch en lijkt me prima geschikt voor mensen die gevoelig zijn voor suggestieve therapieën. Als Hoog functioneerd Autist heb ik geen donder aan mindfullness training. De kenmerkende HFA analyserende denkwijze met alles waar je mee bezig ben, is vooral rustig te krijgen door die analyse en ordeningsdrang in te zetten op hobby onderwerpen die als plezierig wordt ervaren waardoor ik rustig word. Ik weet niet op wat voor type autisten dit is getest, want er is een wilgroei aan ASS diagnoses door niet altijd even deskundige diagnostici, maar dit lijkt op heel zwak gefundeerde opportunistisch onderzoek.
newsera
wo 09/02
Het probleem met ASS is dat veel diagnostici niet in staat zijn echt autistisch gedrag, buiten de klassieke varianten, te herkennen en daarom blind DSM symptomen in patiënten proberen te herkennen. Waardoor een wildgroei aan therapieën ontstaan om oa niet representatieve mensen te helpen. Zo’n diagnose is ook belangrijk om financiering te regelen voor de cliënt. Daarnaast is er een categorie mensen die een sociaal aanvaardbare label zoeken voor hun problemen dat gevonden wordt in ASS. Op TV zijn regelmatig mensen met zogenaamde ASS stoornissen te zien en die gedrag conform DSM symptomenlijstjes laten zien of vertellen. Deze mensen hebben waarschijnlijk echt problemen maar autisme is niet hun probleem. Waardoor het zicht en begrip over ASS en zeker HFA zeer troebel wordt.
newsera
wo 09/02
@nine
Ik heb tien jaar geleden al vergelijkbare therapieën gevolgd. Mindfullness is niks nieuws. Probleem is dat autisme een booming business is voor allerlei hulpverleners. Er zijn ongeveer 180 verschillende behandelingstechnieken en therapieën bekend, en geen helpt echt. De zorgboerderij is wederom zo’n idee dat wordt gepresenteerd dat het de meeste autisten zou helpen. Dit idee gaat totaal voorbij aan de specifieke preoccupaties van HFA’s, die in de meeste gevallen totaal niets van boerderijen moeten hebben. Behalve als interesse/hobby onderwerp, vooral de dieren en de biologie. Zo’n boerderij vind ik ook voorbeeld van goed bedoelde opportunisme dat niet van toepassing voor de meeste HFA’s.
newsera
wo 09/02
voor newsera,
Wat een kritiek terwijl je het niet eens geprobeerd heb.
Ik vind dat een hoog functioneerd autist misschien beter op het land kan gaan werken en dan de rust krijgt die hij of zij nodig blijkt te hebben.
nine
wo 09/02
"Voor patiënten met autisme is dat lastig, zij hebben geen zicht op hun eigen gevoelens en gedachten." wordt er gezegd, hier ben ik het niet mee eens. Sommige mensen met autisme hebben daar zeker wel zicht op. Dit is te generaliserend gesteld. De meesten hebben wél moeite om gevoelens en gedachten onder woorden te brengen, maar zelfs dit geldt niet voor allemaal. Ik geloof best dat sommige mensen met autisme baat kunnen hebben bij de "therapie", maar vind het jammer dat er weer vanuit gegaan wordt dat alle mensen met autisme hetzelfde zijn.
N.
wo 09/02
Wat fijn dat Annelies dit bespreekbaar gaat maken. En natuurlijk zal dat autistische mensen gaan helpen.
Ik hoop dat het veel toe gepast gaat worden.
nine
zo 06/02
Ik ben het met Syl eens.
Autisme is niet te genezen en mindfulness helpt dus niet tegen autisme.
‘Na negen mindfulness-sessies hebben volwassenen met autisme minder last van depressieve klachten en nemen hun pieker- of dwangmatige gedachten af, net als hun angst. Hun welbevinden neemt toe.’
Het helpt dus niet tegen autisme
Brenda
vr 04/02
Tegen autisme staat er in de kop.

Autisme is niet te genezen. Je kan er alleen beter mee om leren gaan.
En daarmee is het een misleidende kop.
Syl
vr 04/02