‘Multidisciplinaire richtlijn dwang dringende noodzaak’
Het is dringend nodig op korte termijn een multidisciplinaire richtlijn dwang te ontwikkelen. Dat adviseert het Trimbos-instituut in een voorstudie naar de haalbaarheid van zo’n richtlijn. Minister Klink wil eerst de reacties van een aantal betrokken beroepsgroepen voordat hij een besluit neemt over het advies.
Op basis van – beperkt beschikbare – literatuur en gesprekken met een aantal experts concludeert het Trimbos-instituut dat een multidisciplinaire richtlijn dwang in de ggz noodzakelijk is. Voortvarendheid is geboden, want het duurt zeker anderhalf jaar voordat zo’n richtlijn er ligt. De kosten schat het Trimbos-instituut op 300.000 euro. Het ministerie van VWS zou deze kosten deels op zich moeten nemen.
Reacties afwachten
Minister Klink wil voor 1 april reacties ontvangen van betrokken beroepsgroepen zoals de psychiaters, psychologen en verpleegkundigen. Pas daarna wil hij reageren op de adviezen uit de voorstudie van het Trimbos-instituut. Dat gebeurt voor de zomer, schrijft Klink.
Verpleegkundigen
Er bestaat weliswaar al een richtlijn voor dwang, maar deze is door en voor psychiaters ontwikkeld. Het is van belang dat ook andere beroepsgroepen zich voelen aangesproken door een multidisciplinaire richtlijn dwang in de ggz, stelt de voorstudie. Alle ondervraagde experts vinden het vooral voor verpleegkundigen van belang dat er een multidisciplinaire richtlijn komt, omdat zij in de praktijk vooral de dwangmaatregelen uitvoeren. Daarnaast noemen ze psychologen en maatschappelijk werkers die daarbij betrokken moeten worden. Ook familie en patiënten moeten een belangrijke rol krijgen bij de opzet van de richtlijn.
Brede steun
Tot nu toe bestaat er weinig harde wetenschappelijke kennis over dwangtoepassing. Zo zijn therapeutische effecten van een ‘prikkelarme omgeving’ nooit aangetoond. Separeren is vooral een ingreep ter controle en beheersing van gevaarlijk gedrag. Volgens de experts bestaat er brede steun voor het terugdringen van dwang. Weliswaar is het aantal separaties de afgelopen jaren afgenomen, maar daar staat een stijging van dwangmedicatie tegenover. Daarom moet er goed worden bekeken wat wenselijk is wanneer zich in de ggz noodsituaties voordoen. Er is voldoende consensus en praktijkkennis aanwezig om juist nu tot een multidisciplinaire richtlijn dwang in de ggz te komen, menen de experts.
Doorbraakproject
Doel is dat er een gezamenlijke visie komt op dwang in de psychiatrie en dat niet alleen psychiaters, maar ook verpleegkundigen en psychologen meer handvatten krijgen om dwang te beheersen. Wanneer er eenmaal een multidisciplinaire richtlijn ligt, is het zaak deze breed te gaan toepassen in de praktijk. Het Trimbos-advies wijst hiervoor op de zogeheten doorbraakprojecten. Die hebben in het verleden hun nut bewezen, onder meer bij de invoering van richtlijnen schizofrenie en depressie. (SvD)
Lees hier het dossier Dwang & drang, Psy, nummer 1 2009
Lees hier het bericht Kamer wil separeren sneller terugdringen
© Psy 22-02-10
