Polikliniek voor musici met psychische klachten
De afdeling Psychiatrie van het Leids Universitair Medisch Centrum heeft een polikliniek geopend voor podiumkunstenaars die last hebben van psychische klachten. Initiatiefnemer is Esther van Fenema, psychiater én violiste.
Waarom een Muziekpoli?
‘Omdat ik denk dat musici een heel aparte beroepsgroep zijn, waarvan bekend is dat er opvallend meer psychische klachten voorkomen dan bij de gewone beroepsbevolking. Het is tevens een beroepsgroep waarbij de belastbaarheid en de belasting niet altijd goed in evenwicht is. Denk maar aan het feit dat iemand elke avond op een podium topprestaties moet leveren. Dat vraagt psychisch nogal wat van je. Daarbij is het taboe op lichamelijke klachten al verminderd, maar wordt er over psychische klachten doorgaans nog gezwegen.’
Voor wie is de poli bedoeld?
‘In principe voor muzikanten en zangers Omdat ik zelf musicus ben, is het het handigst als ik die doelgroep behandel.’
Komt het dan zo vaak voor dat muzikanten psychische problemen ervaren?
‘Uit onderzoek blijkt dat zestig procent te kampen heeft met psychische klachten zoals somberheid, podiumangst, leegte, persoonlijkheidsklachten en verslavingsproblematiek. Er zijn ook onderzoeken die aangeven dat bij professionele orkesten bijna de helft regelmatig bètablokkers gebruikt om te kunnen optreden.’
Kunnen zij niet terecht bij de reguliere hulpverlening?
‘Ik denk dat herkenning heel belangrijk is. Dat hoor ik ook van patiënten. Je hoeft niet uit te leggen hoe zwaar dat vak is en hoe belangrijk dat werk voor je is. Omdat je vaak al op jonge leeftijd bent begonnen, is dat helemaal verweven met je identiteit. Het is handig dat iemand dat begrijpt en niet romantiseert, het is namelijk een keihard vak, te vergelijken met topsport. Een eigen poli is tevens handig als je mensen met medicatie wilt behandelen. Je kunt er dan op letten dat het geen negatieve motorische effecten heeft of dat mensen emotioneel blokkeren.’
Spreekt u zelf uit ervaring?
‘Niet in de zin dat ik een aandoening heb gehad, maar ik snap wel waar podiumangst over kan gaan en dat je gevoelig bent voor stress.’
De poli is gehuisvest op de afdeling psychiatrie: is dat niet een te zware term?
‘Nee, want je hebt het echt over psychiatrische aandoeningen zoals de diagnose depressie, angststoornissen en adhd. Ik heb het niet over een beetje spanning voor een optreden waardoor je vlinders in je buik krijgt. Het gaat echt om invaliderende aandoeningen.’
Waaruit bestaat de behandeling?
‘In de eerste instantie kijken we in de intake of er echt sprake is van psychiatrische problematiek. Bij de behandeling kun je denken aan kortdurende medicatie of kortdurende psychotherapie. Als het langduriger wordt, probeer ik door te verwijzen naar een netwerk wat ik nog aan het opbouwen ben, van therapeuten die zelf ook affiniteit met het onderwerp hebben.’
Zijn er al aanmeldingen binnen?
‘Het afgelopen jaar heb ik al ruim tien mensen gezien en omdat ons concept bleek aan te slaan zijn we er nu officieel mee naar buiten getreden. Daarbij is het doorbreken van het taboe op psychische klachten bij musici ook een belangrijke missie. Gezien de cijfers zouden we behoorlijk wat aanmeldingen kunnen verwachten, maar het hangt er vooral van af in welke mate dat taboe doorbroken wordt. En of mensen de weg naar ons weten te vinden.’ (BP)
Klik hier voor de website van de Muziekpoli
© Psy 09-09-2009
