‘Over vijf jaar voor elke stoornis specialistische behandeling’
Over vijf jaar is er voor elke psychiatrische stoornis een specialistische behandeling. Dat voorspelt de Stichting Topklinische GGz. Onlangs bracht ze een dvd uit over wat topklinische ggz behelst.
Topklinische ggz is gespecialiseerde behandeling voor patiënten die geen baat hebben bij de gewone ggz, omdat hun aandoening te complex is of zelden voorkomt. Momenteel zijn er veertien afdelingen - van acht ggz-instellingen - die dergelijke zorg bieden. Bijvoorbeeld het Centrum voor Neuropsychiatrie van GGZ Noord- en Midden-Limburg waar patiënten terecht kunnen met zowel epilepsie als een psychiatrisch stoornis, of het Centrum Eetstoornissen Rintveld van Altrecht dat anorexia-patiënten behandelt die ook een depressie en een posttraumatische stressstoornis hebben.
Keurmerk
Eind 2007 richtten vijf ggz-instellingen de Stichting Topklinische GGz op met het doel deze specialistische zorg te stimuleren. Dit doet zij vooral door het uitgeven van het Keurmerk TOPGGz. Afdelingen kunnen dat keurmerk verkrijgen als ze aan een aantal strenge criteria voldoen. Die criteria liggen op het gebied van innovatieve en experimentele patiëntenzorg, wetenschappelijk onderzoek en verspreiding van kennis. Een onafhankelijke commissie beoordeelt of een afdeling daaraan voldoet.
Vijf filmpjes
Onlangs bracht ze een dvd uit die inzichtelijk maakt wat topklinische ggz behelst. De dvd is bedoeld voor patiënten, professionals en andere betrokkenen bij de ggz, zoals verwijzers, zorgverzekeraars, patiëntenorganisaties, onderzoeksinstituten en overheid. Vijf korte filmpjes brengen de functies van topklinische zorg en het belang daarvan voor de patiënt in beeld. Professionals vertellen over hun specifieke behandelaanbod en het onderzoek dat ze daarnaar doen; patiënten vertellen wat ze eraan gehad hebben.
Ernstige patiënten
Opvallend is het filmpje over een tweejarig patiëntje dat door het Psychotraumacentrum GGZ Kinderen en Jeugd van Rivierduinen behandeld wordt met EMDR. De werkzaamheid van deze traumabehandeling is immers in wetenschappelijke kringen niet onomstreden. Ellen Mogendorff, directeur van de stichting: ‘EMDR wordt in het algemeen als werkzaam beschouwd en wordt inmiddels breed toegepast. In die zin is EMDR niet meer innovatief te noemen. Maar voor de toepassing bij heel jonge kinderen, waarmee je nog geen gesprek kan voeren, is EMDR wel nieuw. We hebben juist voor dit voorbeeld gekozen om aan te geven hoe belangrijk het is dat er behandelingen worden ontwikkeld voor ernstige patiënten die anders vaak niet van hun klachten afkomen.’
Strenge selectie
Volgens Mogendorff zijn veel afdelingen erop gebrand het keurmerk TOPGGz te verkrijgen. Maar de selectie is streng. ‘Ongeveer de helft van de aanvragen wordt niet gehonoreerd. Vaak ontbreekt het dan aan ervaren onderzoekers op de afdeling, iemand met een grote reputatie op het gebied van wetenschappelijk onderzoek naar en behandeling van de betreffende doelgroep. Als zo’n boegbeeld ontbreekt zijn ook vaak de andere voorwaarden onvoldoende aanwezig.’ Ze verwacht wel dat het huidige aantal van veertien topklinische afdelingen dit jaar nog zal uitbreiden naar een kleine twintig. ‘Wij denken dat over vijf jaar voor elke psychiatrische stoornis minimaal één topklinische afdeling met een specialistische behandeling aanwezig is. Dat is in ieder geval wel onze ambitie.’
Extra geld nodig
Maar dan moet daarvoor nog wel adequate financiering komen. Want specialistische zorg is duur. Mogendorff: ‘Behandelaren zijn vaak duurder, want hoger opgeleid dan gemiddeld. Daarnaast is extra geld nodig voor het doen van onderzoek, ontwikkelen van innovatieve behandelingen, artikelen schrijven en het geven van advies en consultatie aan de tweede lijn. De huidige dbc-financiering voorziet daar niet in. Wij hebben de overheid gevraagd daarvoor regelingen te treffen. Bijvoorbeeld door een opslag op dbc’s en het realiseren van een apart onderzoeksprogramma voor topklinische zorg bij ZonMw.’
Vruchteloos doorknoeien
De overheid heeft daarover nog geen toezeggingen gedaan. En dat baart de stichting zorgen. ‘Zowel vanuit het oogpunt van kwaliteit als van doelmatigheid zou de overheid topklinische ggz moeten faciliteren. Niemand heeft er wat aan, en het is uiteindelijk veel duurder, als patiënten maar vruchteloos blijven doorknoeien in de tweede lijn. Binnenkort zullen wij met onafhankelijk onderzoek aantonen dat specialistische ggz-zorg de kwaliteit verbetert en uiteindelijk geld bespaart.’ (MvR)
Klik hier voor meer informatie over Stichting Topklinische GGZ
Bekijk hier de dvd TOPGGz in Beeld
© Psy 10-06-2010
