‘Patiënten willen geen gedwongen verhuizingen’
Bedden vervangen door ambulante zorg. Dat is de inzet van menig ggz-instelling voor de komende jaren. Patiëntenorganisaties en ook zorgverzekeraars onderschrijven dat streven. Alleen de politie is er niet gerust op wat de gevolgen zijn voor de veiligheid op straat.
Dat bleek in een debat op het Nederlands/Belgische congres Van bed naar beter in de buurt, op 2 maart in het Brabantse Goirle. In vergelijking met veel andere landen hebben zowel ons land als België veel psychiatrische bedden. In beide landen zijn er plannen om het aantal bedden en opnames drastisch terug te brengen en te vervangen door ambulante, vaak outreachende zorg aan huis.
Geen gedwongen verhuizing
Onderzoek wijst uit dat dit goed aansluit bij de wens van patiënten en cliënten. Dat bleek ook uit de reactie van Wim Brunnenberg, directeur Zorg & innovatie van het Landelijke Platform GGz. Hij had zijn oor te luister gelegd bij zijn achterban en daar veel instemmende geluiden gehoord. Maar er waren ook een aantal mitsen geformuleerd. ‘Wat cliënten echt niet willen zijn gedwongen verhuizingen. En ook wil men zekerheid dat de kwaliteit van de resterende bedden overeind blijft.’
Familie
Daarnaast zijn er ook grote vraagtekens over hoe de ondersteuning geregeld wordt als er minder opnames plaatsvinden. ‘Vooral zijn velen bezorgd dat de eerstelijn, de huisarts, daar niet op bedacht is. Ook vraag men zich af hoe cliënten op hun familie kunnen terugvallen als er überhaupt geen familie meer is’, aldus Brunnenberg.
Goedkoper
Ook Ronald Luijk liet namens Zorgverzekeraars Nederland weten het streven om bedden te reduceren te onderschrijven. De ervaring die er inmiddels opgedaan is met (F)ACT-teams wijst uit dat de zorg die zij leveren van prima kwaliteit is. ‘En wat ook niet onbelangrijk voor ons is, is dat de betere zorg die dit oplevert evenveel kost of zelfs wat goedkoper is.’ Wel is het dringend nodig dat er makkelijker met financiële middelen tussen de Awbz en de Zorgverzekeringswet geschoven kan worden.
Risico
Het tegengeluid kwam in de discussie van de kant van de politie. Hans Slijpen van de politie Utrecht keerde zich tegen een puur getalsmatige benadering van het terugdringen van bedden. ‘Het gaat toch om de kwaliteit van de zorg en niet om het aantal opnames en bedden. Je loopt het risico dat er bedden afgebouwd worden zonder dat er iets voor terugkomt.’ Patiënten raken dan tussen de wal en het schip en uiteindelijk kan de politie het opknappen.
Gevangenis
Zijn grote angstbeeld is wat er in de Verenigde Staten gebeurd is vanaf de jaren tachtig toen er massaal klinieken gesloten zijn. ‘Vanaf die tijd zag je dat er steeds meer patiënten met psychiatrische aandoeningen in het strafrecht terechtkwamen. Wat er gebeurde was gewoon een verschuiving van de kliniek naar de gevangenis.
Positiever
Wel moest ook politieman Slijpen erkennen dat de praktijk met (F)ACT-teams een veel positiever beeld lijkt op te leveren. Zo is in Utrecht een groep van 25 cliënten gevolgd die voorheen veelvuldig met justitie in aanraking kwam. ‘Harde cijfers zijn er nog niet. Maar we hebben al wel signalen dat ze, sinds ze onder de hoede staan van een ACT-team, aanzienlijk minder vaak contact hebben met de politie.’ (MvK)
Lees hier ‘Het heilige bed gaat op de helling’
© Psy 3-3-2011
