ProRail gaat aantal suïcides op het spoor terugdringen
Ieder jaar plegen gemiddeld 185 mensen suïcide op het spoor. Op verzoek van demissionair minister Camiel Eurlings van Verkeer, start ProRail een project om het aantal spoorsuïcides terug te dringen.
Vorig jaar vonden er tweehonderd suïcides plaats op het spoor, het hoogste aantal sinds jaren en twaalf procent van het totale aantal suïcides in Nederland. Dit percentage is hoog in vergelijking met landen als Duitsland (6 procent), Engeland (2,8 procent) en Zweden (6,2 procent). Suïcides op het spoor veroorzaken niet alleen veel leed bij nabestaanden, maar ook bij machinisten en conducteurs. Bovendien leiden ze tot ernstige verstoringen van het treinverkeer. Een baanvak is na een suïcide gemiddeld 145 minuten gestremd. Dat betekent jaarlijks een oponthoud van in totaal drie weken.
Risicolocaties
Om het aantal spoorsuïcides te verminderen, wil spoorbeheerder ProRail allereerst meer inzicht krijgen in trends, risicolocaties en omgevingsfactoren. Programmamanager suïcidepreventie Angela van der Veer: ‘We willen onze gegevens bundelen met de informatie van de NS en de Inspectie Verkeer en Waterstaat, zodat we een goede database hebben. Zo kunnen zien of eerdere maatregelen effect hebben gehad.’
ProRail heeft op veel locaties hekwerken geplaatst en maatregelen getroffen om de spoorbaan af te schermen voor onbevoegden, zoals spoorlopers en vandalen. Het is onbekend of deze maatregelen effect hebben op de suïcidecijfers.
Proef GGzE
Tot dusver is er één pilot geweest in samenwerking met een ggz-instelling. Bij een kliniek van ggz-instelling GGzE bij Eindhoven zijn in 2005 stevige metalen hekken langs het spoor geplaatst en werd de spoorwegovergang vervangen door een viaduct. Bomen en struiken zijn verwijderd, zodat iemand zich niet kan verstoppen. De kans dat iemand zelfmoord pleegt wordt hierdoor kleiner.
Het aantal zelfdodingen nam in deze buurt sterk af, hoewel er een lichte toename was op een andere locatie. Van der Veer: ‘We willen kijken wat nu het precieze effect is geweest van de afzonderlijke maatregelen en of we dit in nieuwe pilots nader kunnen toetsen.’
Schriklichten en praatpalen
Hoewel nog onduidelijk is hoe de nieuwe pilots eruit gaan zien, zal ProRail waarschijnlijk opnieuw kiezen voor een locatie bij een ggz-instelling. ‘We denken aan schriklichten en praatpalen in samenwerking met de hulplijn 113Online. Ook willen we onderzoeken hoe we reizigers alerter kunnen maken op mensen die mogelijk verward zijn. Omdat het bij suïcide vaak om een impulsief besluit gaat, willen we vooral de drempel verhogen om toe te geven aan die impuls.’
ProRail wil een netwerk ontwikkelen met onder meer ggz-instellingen waar veel spoorsuïcides voorkomen. Van der Veer: ‘Onze inschatting is dat ongeveer de helft van het aantal spoorsuïcides gepleegd wordt door mensen die in behandeling zijn of waren in de geestelijke gezondheidszorg.’ Samen met ggz-instellingen wil ProRail onderzoeken hoe spoorsuïcide voorkomen kan worden.
Patiënten voorlichten
ProRail heeft haar plannen deels gebaseerd op advies van hoogleraar suïcidepreventie Ad Kerkhof. Desgevraagd zegt Kerkhof: ‘Dat meerdere locaties worden afgeschermd met hekken vind ik een goede ontwikkeling, evenals het experimenteren met schriklichten.’
Kerkhof juicht het idee toe om machinisten een praatje te laten houden voor patiënten en psychiaters te laten praten met hoogrisicogroepen: ‘Dat ze zich beter niet voor de trein kunnen gooien, omdat ze daarmee ook andere mensen raken, vind ik een goede boodschap. Daarover kun je best praten met patiënten.’
Vermindering vijf procent
ProRail streeft naar een vermindering van vijf procent spoorsuïcides binnen vier jaar. Kerkhof: ‘Je weet niet of je het aantal suïcides daadwerkelijk kan terugdringen. Er zijn al een aantal maatregelen getroffen, maar je weet niet hoe de cijfers er zouden hebben uitgezien als je die maatregelen niet zou hebben genomen. Het is heel moeilijk om te bewijzen welke maatregelen welk effect hebben, want je kunt geen experimenteel onderzoek doen met deze materie.’
1525 suïcides
Uit zojuist vrijgegeven cijfers van het CBS blijkt dat het totale aantal suïcides in Nederland is gestegen van 1435 in 2008, naar 1525 in 2009. Het betreft 1064 mannen en 461 vrouwen. ‘We zijn daarmee weer terug op het niveau van 1998-2006’, zegt Kerkhof. ‘De stijging is veel sterker voor mannen dan voor vrouwen. Naar verhouding sterk onder jonge jongens tot en met negentien jaar, en onder mannen tussen veertig en zestig jaar. Dat laatste lijkt te rijmen met de economische crisis, maar de schommelingen van deze orde zijn eigenlijk heel frequent geweest in de suïcidecijfers van de afgelopen veertig jaar, dus het kan ook toeval zijn.’ (BP)
Kijk hier voor de suïcidecijfers van het CBS
© Psy 11-08-2010








