Psychiaters helpen niet bij zelfdoding
Bijna geen enkele psychiater geeft gehoor aan het verzoek van psychiatrisch patiënten om hulp bij zelfdoding. Dat blijkt uit onderzoek uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE).
Het onderzoek werd uitgevoerd door Joep van Helden, inmiddels ex-student sociologie van de Radboud Universiteit Nijmegen. Minder dan twee procent van de 441 psychiaters die zijn vragenlijst hadden beantwoord, zei ooit gehoor te hebben gegeven aan het verzoek van een psychiatrisch patiënt om hulp bij zelfdoding. Van Helden voerde zijn onderzoek uit in het kader van een anderhalf jaar durende stage die door de NVVE werd betaald. Omdat het onderzoek op dit moment ter publicatie wordt aangeboden bij wetenschappelijke tijdschriften, zijn nog niet alle resultaten openbaar.
520 verzoeken
In soortgelijk onderzoek uit 1996 door Hanna Groenewoud en andere onderzoekers zei eveneens twee procent van de psychiaters ooit gehoor te hebben gegeven aan een verzoek om hulp bij zelfdoding. Dit is opvallend, aangezien de wet in de tussentijd is aangepast. Sinds 2002 biedt de euthanasiewet ruimte voor psychiaters om hulp bij zelfdoding te verlenen: de wet maakt geen onderscheid tussen lichamelijk en psychisch lijden. Bovendien is het aantal verzoeken om hulp bij zelfdoding toegenomen. In 1996 deden 320 patiënten een verzoek, in 2008 waren dit er 520. Op basis van de antwoorden van de psychiaters op de vragenlijsten schat Van Helden dat 55 mensen per jaar suïcide plegen na een afwijzing van hun verzoek.
Ongekend optimistisch
Petra de Jong, directeur van de NVVE, denkt dat het lage percentage van psychiaters die gehoor geven aan de verzoeken, te wijten is aan hun beroepsopvatting. ‘Psychiaters menen eigenlijk bijna nooit dat er sprake is van uitzichtloosheid. Ze zijn ongekend optimistisch over de behandeling, of ze geloven dat er in de toekomst nieuwe medicijnen ontwikkeld zullen worden die hun patiënten wél kunnen helpen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Psychiaters (NVvP) spelen ook andere factoren een rol. ‘Sommige psychiaters zijn nog steeds bang voor juridische consequenties, bij anderen is hun geloofsovertuiging of het beleid van hun werkgever van invloed’, zegt een woordvoerder van de NVvP.
Aanvaardbaar
Toch blijkt uit het onderzoek van Van Helden ook dat 75 procent van de psychiaters hulp bij zelfdoding van een psychiatrisch patiënt ‘in principe aanvaardbaar’ vindt. 43 procent kan zich voorstellen ooit hulp bij zelfdoding te verlenen. In 1996 meende 64 procent dat hulp bij zelfdoding in principe aanvaardbaar is, en kon 44 procent zich voorstellen hier ooit aan mee te werken.
Steungroep
De NVVE zegt samen met de beroepsgroep naar oplossingen te zoeken voor psychiatrisch patiënten met een doodswens. De Jong: ‘We zijn heel blij met initiatieven die uit de beroepsgroep zelf komen. Zo wordt er nu een steungroep opgezet van psychiaters die hun collega’s kunnen bijstaan bij de uitvoering van een verzoek. Ook raken meer psychiaters bekend met de richtlijn die voorschrijft hoe je moet omgaan met een patiënt met een doodswens. De Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP) heeft die richtlijn sinds een jaar openbaar gemaakt op internet.’ (CS)
Klik hier voor het onderzoek uit 1996 van Groenewoud
Lees hier de richtlijn Richtlijn omgaan met het verzoek om hulp bij zelfdoding door patiënten met een psychiatrische stoornis van de NVvP
Lees hier het bericht Nieuw onderzoek naar hulp bij zelfdoding in de psychiatrie
© Psy 15 -10 -2010
