Psychofarmaca zorgen voor ernstige bijwerkingen bij kinderen
Een derde deel van alle negatieve bijwerkingen van medicijnen bij kinderen tot zeventien jaar moet op het conto geschreven worden van psychofarmaca. Dat concluderen de Deense farmacologen Lise Aagaard en Ebba Hansen in het juninummer van BMC Research Notes.
Reden tot zorg zijn met name de ernstige bijwerkingen bij kinderen tot twee jaar, doordat hun moeders tijdens de zwangerschap medicatie hebben gebruikt. Er werden in Denemarken in de onderzochte periode van 1998 tot 2007 zelfs twee sterfgevallen gemeld waarvan vermoed werd dat die samenhingen met medicijngebruik tijdens de zwangerschap. Aagaard: ‘Het voorschrijven van psychofarmaca tijdens de zwangerschap vindt nu vaak plaats in de eerste lijn, maar daar is onvoldoende tijd om moeder en het zich ontwikkelende kind intensief te volgen. Ik pleit ervoor dit voortaan aan psychiaters over te laten.’
Ethisch onaanvaardbaar
De toename van het gebruik psychofarmaca bij kinderen is al langere tijd onderwerp van discussie. Een kleine minderheid van de medicijnen is klinisch getest, omdat het vaak ethisch onaanvaardbaar wordt geacht dit soort proeven te doen met kinderen. Het gevolg is dat veel onzekerheid bestaat over de veiligheid van voorgeschreven middelen, zoals antidepressiva, methylfenidaad (o.a.ritalin) en antipsychotica. Aagaard en Hansen bekeken daarom het Deense register van spontaan door artsen gemelde bijwerkingen. Zij troffen er 429 bijwerkingen aan die te maken hadden met het gebruik van deze psychofarmaca. In meer dan de helft van de gevallen waren de bijwerkingen ernstig.
Verdeling naar leeftijd
Bijna een op de vijf bijwerkingen had betrekking op kinderen tot twee jaar, en op één na waren al deze bijwerkingen ernstig. Het ging dan bijvoorbeeld om epileptische aanvallen, niet goed kunnen eten of ademhalingsstoornissen. De oorzaak was de medicatie die de moeders gebruikten voor de behandeling van depressies, angsten of schizofrenie. Aagaard: ‘Het is voor vrouwen die zwanger willen worden in ieder geval belangrijk om de afweging te maken wat de risico’s zijn en als het even kan, is het aan te raden een alternatief voor de medicatie te zoeken.’
Zestig procent van de bijwerkingen werden gemeld voor jongens en de helft betreft kinderen tussen elf en zeventien jaar. De meerderheid van de bijwerkingen zijn psychiatrische en neurologische problemen. Driekwart van deze bijwerkingen worden als ernstig gekenschetst.
Meer onderzoek
Autoriteiten die waarschuwen dat artsen terughoudend moeten zijn met het voorschrijven van psychofarmaca voor kinderen, doen dat met recht. Aagaard: ‘Uit onze cijfers blijkt dat er iets aan de hand is, maar we weten niet hoe groot het probleem werkelijk is. Veel bijwerkingen worden immers nooit gemeld. Het is hoog tijd dat dit een onderwerp wordt voor meer systematische studies.’
Advies
Zwangere vrouwen die op dit moment medicatie gebruiken wordt aangeraden alleen veranderingen in de medicatie aan te brengen na overleg met hun arts. (AB)
Lees hier het artikel Adverse drug reactions from psychotropic medicines in the paediatric population: analysis of reports to the Danish Medicines Agency over a decade. van Lise Aagaard & Ebba H Hansen.
© Psy 08-07-2010
