Risico-inschattingen tbs-patiënten centraal verzameld
In een landelijke databank worden vanaf 9 juli de risicotaxaties van alle tbs-patiënten in heel Nederland verzameld. De gegevensverzameling moet leiden tot een verbetering van de risico-inschattingen.
De Landelijke Database Risicotaxatie tbs is een samenwerkingsverband tussen alle tbs-klinieken en het Expertisecentrum Forensische Psychiatrie (EFP). Jaarlijks moeten alle tbs-patiënten verplicht een risicotaxatie ondergaan. Deze risico-inschatting gebeurt aan de hand van standaard meetinstrumenten. ‘De taxatie speelt een grote rol om te bepalen of de patiënt met verlof mag’, zegt Iva Embley, directeur van het EFP.
Verlof
Het verlof is een belangrijk onderdeel van de tbs-behandeling, zegt Embley. ‘Tijdens hun verlof kunnen patiënten oefenen hoe ze zich in de maatschappij behoren te gedragen. Deze oefening helpt hen om uiteindelijk weer in de samenleving terug te keren. Dat is immers het doel van de tbs-behandeling.’
Te grof
De meetinstrumenten die de risico’s inschatten zijn echter nog te grof, stelt Embley. ‘Ongeveer 70 procent van de taxaties is correct. Bij 30 procent wordt het risico te hoog of te laag ingeschat.’ Onderzoek naar de taxaties moet leiden tot een verfijning van de meetinstrumenten. ‘In de landelijke databank verzamelen we alle scores van de taxaties, en koppelen we ze aan de recidivecijfers. Zo krijgen we inzicht in welke onderdelen van de taxatie-instrumenten vaker onjuiste informatie leveren. Deze onderdelen kunnen dan worden aangepast.’
Behandelduur verkorten
‘Het is een illusie om te denken dat we ooit een instrument ontwikkelen dat 100 procent correcte inschattingen maakt. Maar we hopen het percentage wel te kunnen opschroeven naar 85 of 90 procent.’ Een nauwkeuriger meetinstrument kan volgens Embley de behandelduur verkorten. ‘Patiënten bij wie nu onterecht een te hoog risico wordt ingeschat, zullen met een betere risico-inschatting eerder op verlof mogen. Dat kan betekenen dat ze sneller kunnen terugkeren in de samenleving.’
Tbs-systeem verbeteren
De parlementaire onderzoekscommissie Visser deed in 2006 een aantal aanbevelingen om het tbs-systeem te verbeteren. Één daarvan was het risicotaxatie-instrument te verfijnen. Het eerste onderzoek aan de hand van de landelijke gegevens zal volgens Embley volgend jaar beginnen.
Eerste land ter wereld
Voorheen werd wel onderzoek gedaan naar de risicotaxatie, maar nooit eerder op landelijk niveau over een lange periode. Nederland telt ongeveer 2000 tbs-patiënten. Om de privacy van de patiënten te waarborgen, worden de scores door een onafhankelijk bureau verzameld, geanonimiseerd en gepseudonimiseerd. ‘Als dit eenmaal loopt, willen we in de toekomst ook andere gegevens van de patiënten verzamelen, zoals details over de behandeling, en informatie over afkomst, leeftijd en opleiding.’ Nederland is volgens het EFP het eerste land ter wereld dat systematisch op grote schaal scores van risicotaxaties verzamelt en onderzoekt. ‘Internationaal ligt het aantal correcte risicotaxaties overigens ook rond 70 procent’, aldus directeur Iva Embley. (CS)
Kijk voor meer informatie op www.efp.nl
© Psy 9-7-2010
