17 mei 2012

‘Sleutel minder aan psychiatrische stoornissen. Zet liever een maatschappelijk werker in’

Geef mensen die vastlopen liever een coach dan een psychiatrische behandeling, stelt Hans van Ewijk in zijn oratie als bijzonder hoogleraar ‘Grondslagen van het maatschappelijk werk’ aan de Universiteit voor Humanistiek. ‘Investeren in maatschappelijk werk levert meer op dan investeren in de psychiatrie.’

Hans van Ewijk

‘Er wordt teveel gesleuteld aan de psychiatrische stoornissen van mensen die zich moeilijk kunnen handhaven,’ vindt Hans van Ewijk. ‘Het resultaat van al die behandelingen is onvoorspelbaar. Therapieën werken vaak niet, maar een ter zake kundige coach wel.’

Wilt u de behandelaars in de psychiatrie vervangen door coaches?
‘Nee, zeker niet. Ik vind het wel zorgelijk dat we in Nederland veel meer mensen in psychiatrische klinieken stoppen dan in ons omringende landen. We concentreren ons op het behandelen van stoornissen. Psychiatrische instellingen boeken daar maar beperkte resultaten mee. Mensen met een psychiatrische aandoening hebben er vaak meer aan als ze geholpen worden om in hun eigen omgeving te functioneren. Investeren in maatschappelijk werk levert meer op dan investeren in de psychiatrie.’

Psychiatrische instellingen hebben toch al maatschappelijk werkers in dienst?
‘Die zijn helaas helemaal de andere kant opgegaan. Hun werk is vastgelegd in protocollen. Als ze dat niet deden, zouden ze zichzelf uit de markt prijzen, vreesden ze. Maar door zich te voegen naar de behandeling in de kliniek, hebben ze hun positie juist verzwakt. Ze zouden moeten kijken waar patiënten echt behoefte aan hebben. Als je herstelde ex-cliënten vraagt wat hun het meest geholpen heeft, zeggen ze meestal: dat er iemand was die ik kon vertrouwen, die naar mijn problemen luisterde en hielp om ze op te lossen.’

Dat lijkt me vooral een taak voor familie en vrienden.
‘Partners of vrijwilligers kunnen die rol ook vervullen. Het probleem is dat mensen die vastlopen steeds meer op zichzelf zijn aangewezen. Terwijl het steeds moeilijker is om je in je eentje te handhaven in onze complexe samenleving. Als er niemand in de buurt is, ben je aangewezen op professionals. Maar die hebben zich teruggetrokken in gezondheidscentra en andere instellingen. Ze zijn vooral bezig met hun eigen, steeds kleiner wordende kudde. Daarom pleit ik voor professionele bondgenoten, die als betrouwbare en trouwe partners naast de hulpvrager staan.’

Moeten dat per se maatschappelijk werkers zijn?
‘Dat hoeft niet. Belangrijker vind ik dat het kundige professionals zijn, die herkenbaar zijn en signalen snel oppikken. Liefst zelfstandigen met een praktijk in de buurt. Want grote instellingen leveren wel zorg, maar zijn geen partner, is een veelgehoorde klacht. Vergelijk ze met de ouderwetse huisarts, predikant of hoofdonderwijzer. Ze kennen hun pappenheimers, komen regelmatig over de vloer en zijn altijd aanspreekbaar. Samen met de betrokkene zorgen ze dat de zaken gaan marcheren, dat de hulp geboden wordt die nodig is.’

Wie moet dat betalen?
‘Omdat ze op lokaal niveau werken, ligt financiering door gemeentes het meest voor de hand. Een lastige discussie, omdat gemeentes niet betaald worden om burgers met ernstige problemen overeind te houden. In de Scandinavische landen is dat wel het geval. Daar zijn de zorgkosten lager dan hier, omdat mensen minder snel in een inrichting belanden. Die kant moeten wij ook op.’ (DE)

Lees hier de oratie van Hans van Ewijk

Hier is de oratie te beluisteren


© Psy 29-11-2010

Het is waar. De psychiatrie heeft mijn problemen niet opgelost. Ik kreeg steeds het advies om dat zelf te doen, maar dat kon ik niet. Geen slecht idee zo'n maatschappelijk werker.
Anoniem
do 13/01
Mijn indruk is dat tegenwoordig medewerkers van de RIBW, die bij mensen thuis komen en vaak praktische ondersteuning bieden, de rol vaak al vervullen die Van Ewijk aan maatschappelijk werkers wil toekennen.
Ik ben het geheel eens met zijn idee, maar ik denk dus dat het al die kant opgaat middels de RIBW.
Verder: er worden tegenwoordig ook ervaringsdeskundigen opgeleid om te werken binnen de psychiatrie. Het lijkt me dat ook zij bij uitstek het werk dat Van Ewijk noemt, kunnen doen.
jessi
vr 24/12
De eigen kantoortjes die de patienten moeten ondersteunen bevallen met niet, want dan zijn het toch weer geld wolven die patienten als melkkoeien bezien en in het privéleven mengen.
De sleutel tot succes is het toezicht op het GGZ personeel.
Ik ontdekte onlangs dat een GGZ medewerkster aan een patient die uit GGZ behandeling is, privéadviezen geeft hoe hij z'n moeder bij de KvK moet inschrijven en in de bijstand op haar rekening moet handelen en alle andere familieleden moet laten opsluiten die hem in de weg zitten.
Juriste
zo 12/12
En zo is het! Ikzelf ben al jaren zo'n 'maatschappelijk werker' die dit in de praktijk brengt. Het werkt beter voor de client, het is vele malen goedkoper en de resultaten op langere termijn zijn veel beter. Helaas blijkt dit een gigantische blinde vlek bij de beleidsbepalers. En vandaar dat het steeds lastiger wordt om, bijvoorbeeld, een PGB te krijgen. Onbegrijpelijk maar waar!
Johan Wiersma
za 11/12
In heel veel opzichten eens met Van Ewijk, vooral m.b.t. in eigen kring ECHTE ondersteuning geven, maar zadel daar niet de familie etc. mee op, die al ondersteuning geven. Familie loopt vooral stuk op de niet op signalen reagerende GGZ-professional, op hufterige arrogante verpleegkundigen en basisartsen die fungeren als behandelaars en de even hufterige gelovige DSM psychiaters, ondeskundig als het om de gewone menselijke behoeften gaat, ook van mensen met psychiatrische vlekjes. Soms is echter echte, op de persoon toegesneden hulp nodig, maar juist die is er in de GGZ niet te vinden, op die in een enkel Academisch ziekenhuis na.
J.S. van der Zee
vr 10/12
Het blijft me sowieso mateloos irriteren dat geneeskunde/cure kijkt en weinig care. Als de werkgevers als bijv. Google naar arbeidsomstandigheden, -voorwaarden, -motivatoren betrekt in haar beleid heb je een voorbeeld voor jezelf, hoe je het thuis moet managen en organiseren. En er zitten high-professionals psychologen bij google voor die dingen. Veiligheid, Gezondheid en Welzijn. Die luxe kan niet allemaal, maar voor weinig geld en 2e hands kan een hoop. Alleen een accountant niet in de wir war boel-met op de pof maatschappij voor mens/consument-stress. Psych-kijk toch eens holistisch.
Monique Willems
wo 08/12
Algemeen Maatschappelijk Werk. Er is echter geen verwijzing nodig, iedereen kan daar terecht. Kosten: 0 euro

Anti-depressiva: Kosten (b.v. Paroxetine 20 mg. per 3 mnd) 69,77 euro Aangezien vrijwel alle ziektekosten verzekeringen dit betalen, komt het erop neer, dat wij dat via onze premie betalen.
Annelies
wo 08/12
Een mooi voorbeeld van deze aanpak is Finland.Minimaal of geen gebruik van medicatie,wel intensieve maatschappelijke begeleiding.Een open dialoog met client,familie,vrienden.Na 5 jaar is 80 procent weer aan de studie of aan het werk.Deze manier van aanpak is terug te vinden: google 'mad in america",het blog van Robert Whitaker.Klik in het gele blokje rechts onderaan Solutions aan,zo kan het dus ook.
Ineke
di 07/12
Het lastige aan dit soort exclamaties, van professionals is dat ze waarschijnlijk in een klein arikeltje zoals dit, totaal uit het verband gerukt worden.

Je kunt niet alles over één kam scheren.

Er zullen ongetwijfeld mensen zijn die baat hebben bij een coach. Maar om nu familie en vrienden daarmee op te zadelen, want daar zal het dan op uitdraaien, gezien het regereringsbeleid ... Nee!!!

Tess Jungblut
di 07/12
Zie de veelzeggende documentaire: Psychiatry: An Industry of Death

http://www.youtube.com/watch?v=FPUHUpfDVgY

De zeer veelvuldig voorgeschreven legale drugs lossen geen problemen op, integendeel want het blijkt vrijwel onmogelijk te zijn hier ooit weer vanaf te komen. AD slikken is een blauwdruk voor zombie-gedrag.
Annelies
di 07/12
Ik ben blij met het inzicht van Hans van Ewijk. Thuiszorg heeft al 25 jaar Gespecialiseerde Verzorging in haar pakket. Verzorgende E geschoold; om in de thuissituatie met mensen met stoornis/verslaving te werken met blijvend goed resultaat er is een samenwerking met spv'er en psychiater afhankelijk van de betrokkenheid/inzet van de betreffende behandelaar. Ik heb goede ervaringen en steun dit inzicht door praktijkervaring.
Jennifer Mulder
zo 05/12
Helemaal mee eens! Als men in de GGz-instelling 14 jaar geleden gekeken had naar de hulpvraag die ik gesteld had i.p.v. me eerst vol te stoppen met medicatie had ik nu waarschijnlijk het leven gehad dat ik wilde hebben. (Overigens is bij mij een diagnose gesteld nadat ik psychotisch ben geworden van de medicatie, die men vervolgens behandelde met méér medicatie)
Marly Smeets
za 04/12
Hartstikke nodig en OK. Autonomie en activiteiten die energie geven binnen de Maslov hierarchie zijn de mogelijkheden van je bestaan. Studenten leren dat op HBO-niveau op gamma studies. Balans in werk-, prive-, sociaal- en gezin-gebied. Wanneer de P&O-manager dit adviseert bij reintegratie na ziekte, een maatschappelijk werker na ontwrichting, mag je aannemen dat stress-reducerende kennis ook preventief gegeven kan worden. Probleemoplossing, geen apen en beren op de weg-houding. Transactionele analyse-positief inzetten van de ego-posities. En plezier maken, gezond eten, RRR etc. Buddies van Humanitas om regelarij te coachen. Doen.. Psychiatrische instellingen hebben te weinig focus op leven en een healing enviroment.
Monique Willems
vr 03/12
Oude wijn in nieuwe zakken.
W.F.Willems
vr 03/12
Centraal staat voor mij de persoon die hulp en begeleiding nodig heeft. De betrokkenen moeten aanvullend samenwerken. De een stelt de diagnose, behandelt en regelt zonodig medicatie. De ander komt thuis bij de mensen. Als professional organizer en supervisor ondersteun ik veel clienten (PGB) met een psychiatrische diagnose.De bezigheden zijn divers:o.a. dagstruc-tuur, huishouden, prioriteiten stellen, plannen, agendabeheer, ordenen van spullen en adminstratie. Zie ook NBPO.
Marlies Oudijk
do 02/12
Goed punt! Enne; wie moet dat betalen? Ik zie goede mogelijkheden met het Persoonsgebonden Budget! Helaas hebben veel mensen die langdurig met psychiatrische problematiek kampen, daar geen recht meer op. Tijd voor veraandering!
Sabina, begeleider RIBW
do 02/12
Helemaal mee eens.
veel clienten hebben behoefte aan iemand die praktisch helpt.
Veel mensen komen een eind met mw of een woonondersteuner.
Vooral aandacht en tijd voor een gesprek en de onregelmatigheden als schulden en sociale isolatie aanpakken ipv therapie.
woonbegeleider, rotterdam
do 02/12
Het beste advies sinds jaren op het gebied van hulp voor mensen met pyschische klachten. Mensgericht, praktisch en doelmatig.
Rob
do 02/12
In Oost en Midden twente is 15 jaar geleden door de toenmalige RIAGG en het APZ een team van sociaal psychiatrisch verpleegkunidgen opgericht met juist die taak, die in het artikel genoemd wordt. Met opzet gehuisvest niet in een locatie van de RIAGG of het APZ. Nu zijn we begonnen om dit groter gegroeide team op te splitsen, voor elke sub-regio een team. Ook elders in het land zijn zulke al lang bestaande teams.

ruud, B-verpleegkundige en sociaal psychiatrisch verpleegkundige
ruud sluijter
do 02/12
Soms kun je blij worden van Psy! Eindelijk weer eens een verhaal dat getuigd van gezond verstand in een GGz-wereld die bol staat van het verplaatsen van komma's om daarmee 'wetenschappelijk' te scoren.
Op basis van mijn ervaringen met de GGz, als mantelzorger en coach, kan ik zeggen dat de insteek van Van Ewijk niet de gemakkelijkste is, maar wel de beste.
Niet de gemakkelijkste omdat het veel eenvoudiger is om patiënten met behulp van drugs te drogeren. De moeilijkste omdat een zoektocht door de menseljke geest veel tijd, moeite en soms ook frustratie vergt. Van Ewijk zal wel de nodige weerstand van zijn al dan niet geleerde collega's krijgen. Ik hoop dat hij, als dat het geval is, zijn uitgangspunten trouw zal blijven.
Willem van Staalen
do 02/12
er lpoen in de psychiatrie te veel medisch - sttoornis gericht - opgeleide spv/verpleegkundigen rond en daarbij nog eens de hap psychiaters.
mensen hebben veel meer aan een levensondersteuner, die niet gehinderd wordt door psychiatrixhe 'kennis'.
maurice, ervaringsdeskundige fact heerlen
do 02/12
Een MW'er kan, in heel erg veel gevallen, zeer veel meer doen dan het slikken van zeer verslavende middelen als anti-depressiva of andere anti-psychotica. Dat weet ik,als afgestudeerd HBO-MW'ster , uit ervaring na ruim 10 jaar Paroxetine geslikt te hebben. Afbouwen en stoppen met anti-depressiva is in ruim 80% van de gevallen, zeer ingrijpend en absoluut gevaarlijk. Ik ben nu verlost van AD en ga nu de confrontatie met het leven weer aan, mede dank zij mijn MW'ster.
Annelies
wo 01/12
Heel juist en goed verwoord stuk. Misschien gaan de gezaghebbers in de klinieken nu ook eens nadenken.
Misschien kunnen er vrijwilligers komen in de klinieken die bereid zijn wat meer naar die mensen te luisteren in plaats van de hele tijd met diagnoses in de weer te moeten zijn.
Een coach die ze op weg helpt, ideaal.
nine
di 30/11
U heeft helemaal gelijk, Ik heb het syndroom van korsakov en woon nu verplicht in een ribw intelling! ik woon liever in mijn eigen woning met eventueel hulp van een maatschappelijk werker
jos smaling
ma 29/11