Tbs-klinieken kampen met leegstand
Na jaren van groei, zit de krimp nu in de tbs. Het aantal tbs-opleggingen daalt drastisch, vooral doordat verdachten weigeren mee te werken aan een psychiatrisch onderzoek. Dat leidt ertoe dat tbs-klinieken bedden moeten sluiten en personeel moeten herplaatsen.
Eerder dit jaar werd al bekend dat de Pompestichting in Nijmegen in 2011 bijna vijftig tbs-bedden moet schrappen. Daarmee verdwijnen 85 banen. En bij Forensisch Psychiatrisch Centrum de Rooyse Wissel verdwijnen voor het einde van dit jaar 27 tbs-plaatsen op een totaal van 239. Tbs-klinieken zien hun budgetten daarnaast ook dalen doordat zij meer patiënten herbergen die langer dan zes jaar in de kliniek verblijven. Voor deze patiënten krijgen de klinieken minder geld.
Onderbezetting
Groeide de capaciteit van de forensich psychiatrische centra tussen 2005 en 2009 nog van 1502 tbs-plaatsen naar 2084, nu lijkt een daling van het aantal plaatsen onvermijdelijk. In een recente rapportage Planning en Control 2011 concludeert het ministerie van Justitie dat de behoefte aan tbs-capaciteit afneemt. Daardoor is in enkele gevallen, zoals bij de Pompestichting en De Rooyse Wissel, al een streep gehaald door tijdelijke productie-afspraken. Maar voor komend jaar verwacht de Dienst Justitiële Inrichtingen van het ministerie dat alle forensisch psychiatrische centra te maken krijgen met leegstand.
Minder tbs-opleggingen
Of dit in 2011 ook zal leiden tot een verdere afbouw van het aantal tbs-plaatsen, is niet duidelijk. De woordvoerder van het ministerie van Justitie wil daar nu nog niets over zeggen. ‘In opdracht van het ministerie voert het WODC nu een onderzoek uit, onder andere naar de oorzaken van het teruglopend aantal tbs-opleggingen. Dat daalde van 207 in 2005 naar 107 in 2009. Daarnaast komt het WODC eind dit jaar weer met een prognose over de behoefte aan tbs-plaatsen. Maar daar kan ik nu niet op vooruit lopen.’
Weigerende observandi
Een van de oorzaken voor het dalend aantal tbs-opleggingen is de weigering van verdachten om mee te werken aan psychiatrisch onderzoek in het Pieter Baan Centrum. De suggestie is dat tbs nog maar weinig populair is bij deze weigerende observandi, omdat zij langdurige opsluiting vrezen zonder uitzicht op invrijheidstelling. De gemiddelde duur van een tbs-behandeling is de afgelopen jaren snel gestegen: van gemiddeld vijf jaar in 2005 tot ruim acht jaar in 2009. Een strenger verlofbeleid is mede debet aan de langere tbs-behandeling.
Hoewel rechters ook zonder medewerking van verdachten gewoon tbs kunnen opleggen, hebben zij dat de afgelopen jaren veel minder vaak gedaan. Ook hier is niet precies duidelijk hoe dat komt. Maar een van de onderliggende factoren is ongetwijfeld dat veel psychiatrische rapportages nu zonder medewerking van de verdachte tot stand komen. (SvD)
©Psy, 20-08-2010
Lees hier het rapport ‘Tbs in getal’ van het ministerie van Justitie
Lees hier het rapport ‘Toenemende verblijfsduur in de tbs’
