Tijdige screening voorkomt burnout
‘Een burnout kun je voorkomen als werknemers tijdig een vragenlijst invullen en je ze op hun specifieke klacht behandelt. Bewegings- en ontspanningsoefeningen zijn even effectief in het tijdig verminderen van stress als cognitieve gedragstherapie.’ Dat zegt Willem van Rhenen die op 25 juni promoveert aan de Universiteit van Amsterdam.
Ongeveer 29 Procent van alle werknemers heeft last van werkstress. Van Rhenen onderzocht of de zogeheten Vierdimensionale Klachten Lijst (4DKL) - ontwikkeld door huisarts Berend Terluin - ook geschikt is voor het screenen van psychische klachten bij werknemers. Deze vragenlijst meet vier psychische probleemdimensies: spanning, somatisatie, depressie en angst.
Vragenlijst 4DKL
Van Rhenen: ‘Met de 4 DKL lukte het ons psychische stressklachten van werknemers te specificeren. Nu we dat weten, kunnen we de behandeling voortaan beter afstemmen op het ziektebeeld. Gespannen werknemers kunnen worden doorverwezen naar een cursus stressmanagement, voor angstige werknemers zal cognitieve gedragstherapie geschikter zijn en depressieve werknemers moeten misschien ook medicatie slikken.’
Doorwerken met een burnout
Tien procent van alle werknemers heeft een burnout en de meeste daarvan werken gewoon door. Dat geldt ook voor de werknemers met een depressie - acht procent - vertelt van Rhenen. ‘Hoe dat kan? Ze wijten hun klachten niet aan een ziektebeeld omdat ze gewend zijn geraakt aan de vermoeidheid, irritatie en slapeloosheid. Het hoort bij hun normale werkdag.’ Om te voorkomen dat dergelijke klachten tot een ‘definitieve’ burnout leiden, moet de stress in een vroeg stadium worden getraceerd om daarna een passende behandeling te kunnen geven. ‘De 4DKL is daarvoor een ideaal instrument’, aldus Van Rhenen.
Effectieve stressbehandelingen
Van Rhenen onderzocht ook het verschil in effectiviteit tussen twee stressinterventies: cognitieve gedragstherapie en fysiotherapie met ontspanningsoefeningen. Van Rhenen: ‘Hoewel de literatuur anders vermeldt, blijkt uit ons onderzoek dat fysiotherapie met ontspanningsoefeningen net zo is heilzaam als cognitieve gedragstherapie. Dat geldt ook voor de lange termijn; we hebben de 150 gestresste proefpersonen uit ons onderzoek - 75 kregen cognitieve gedragstherapie en 75 fysiotherapie - een jaar lang gevolgd.’
Passend werk
Zowel fysiotherapie als cognitieve gedragstherapie verlichten de stress van werknemers, maar de behandelingen zijn niet zaligmakend, denkt van Rhenen. ‘De stresssymptomen nemen af, maar de bron schuilt vaak in een gebrek aan bevlogenheid, autonomie of collegiale steun in het werk wat ze doen.’
Werkmobiliteit
Van Rhenen gaat daarom nieuw onderzoek doen waarin hij werknemers aanspreekt op hun mobiliteit. ‘Past het werk wel bij jou? Dat ga ik ze vragen. Sommige werknemers blijven jaren in hun baan hangen, terwijl ze hun werk niet meer uitdagend vinden. Het is niet wat ze echt willen.’
Van Rhenen deed eerder onderzoek naar werktevredenheid van managers in een telecombedrijf. ‘We spraken geregeld samen over hun toekomst. Veel van die managers hebben na het onderzoek een andere baan gezocht.’ (JH)
Lees hier het artikel: Angst eerder gediagnosticeerd en behandeld.
© Psy 24-06-2008
