Twee dwangwetten in de maak
Per 1 januari 2011 moet er een nieuwe wet komen die de Wet bopz vervangt. Dat beogen de ministers Hirsch Ballin van Justitie en Klink van VWS. Daarnaast komt er een Wet forensische zorg, die op 1 januari 2010 van kracht moet worden.
Tijdens een bijeenkomst van deskundigen, woensdag 25 juni in Utrecht, beklemtoonde minister Hirsch Ballin nog maar eens dat de ontwikkeling van de nieuwe Wet forensische zorg, (die de justitiële dwangbehandeling moet regelen) en de herziening van de Wet bopz. hand in hand moeten gaan. Hirsch Ballin stelde dat voor beide nieuwe wetten geldt dat de patiënt centraal moet staan. Beveiliging is natuurlijk van belang, zeker als sprake is van justitiële behandeling, maar respectvolle bejegening van de patiënt moet altijd uitgangspunt zijn, zei hij. Ook hield hij een betoog voor betere nazorg, als een tbs eenmaal is afgelopen.
Gedwongen behandelen
Vooral de contouren van de nieuwe Wet onvrijwillige psychische zorg, de opvolger van de bopz, liggen nu wel duidelijk op tafel. Het gevaarscriterium blijft overeind, maar het gedwongen karakter van de zorg zal niet meer alleen gekoppeld zijn aan opname. Ook gedwongen behandeling is mogelijk, zowel binnen de muren van de instelling, als ook ambulant.
Regionale commissie psychiatrische zorg
Het stelsel van machtigingen, waarbij momenteel zeker acht varianten circuleren (waaronder de rechterlijke machtiging en de inbewaringstelling, ibs) wordt vervangen door een machtiging op maat. Een commissie psychiatrische zorg zal per geval de rechter vooraf gaan adviseren over de vorm van dwang die het meest passend is voor een patiënt. Alleen in geval van crisis zal de rechter achteraf toetsen. Deze regionale commissie gaat bestaan uit –onafhankelijke – behandelaren, juristen en mensen die vanuit patiënten-, familie- of maatschappelijk perspectief oordelen. Diana Monissen, directeur-generaal curatieve zorg van het ministerie van VWS, kondigde woensdag aan dat per september in drie regio’s pilots starten voor deze regionale commissies. Zij stelde bovendien dat er geen landelijke overkoepelende commissie komt. Die zou alleen meer bureaucratie teweeg brengen.
Te veel nadruk op beveiliging
Alle goede bedoelingen ten spijt, heeft ervaringsdeskundige Toon Walravens zo zijn bedenkingen: ‘Ik heb navraag gedaan bij cliënten en hulpverleners en zij bevestigen dat in de praktijk de beveiliging belangrijker lijkt te worden dan de behandeling. Dat is erg jammer, want daardoor wordt het voor mensen met tbs ook steeds moeilijker om via verlof te oefenen in de maatschappij.’
Onder voorwaarden is Walravens er voorstander van dat de tbs-behandeling al begint tijdens de gevangenisstraf. ‘Dan moet duidelijk zijn wat een behandelaar kan bieden. En als de zorg in de gevangenis veel losmaakt, moet er ook deskundige opvang voorhanden zijn’, zegt hij. ‘Als beveiliging, protocollen en richtlijnen te zwaar op de zorg gaan drukken, is het volgens mij beter de combinatie strafrecht en psychiatrie af te schaffen. Laat iemand dan eerst zijn straf uitzitten, en behandel daarna.’ (SvD)
©Psy, 27-06-08
Klik hier voor het kabinetsstandpunt derde evaluatie Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen.
Klik hier voor de brief van de minister van Justitie over de nieuwe wettelijke regeling ter vervanging van de Wet bopz
