Van ‘depressie-epidemie’ blijkt geen sprake
Het aantal mensen dat aan psychische aandoeningen lijdt, is de afgelopen jaren niet toegenomen. Dit staat in de eerste rapportage van het tweede NEMESIS-onderzoek dat binnenkort wordt gepubliceerd.
De NEMESIS-studie is een grootschalig onderzoek naar de psychische gezondheid van ruim zesduizend Nederlanders. Het Trimbos-instituut voert het uit in opdracht van het ministerie van VWS. In 1996 werd dit onderzoek voor het eerst gedaan. Nu, ruim tien jaar later, is het herhaald. Hoewel het officiële rapport nog niet is verschenen, zijn enkele onderdelen al in de publiciteit gekomen.
Plattelanders depressiever
Zo blijken mensen op het platteland vaker aan depressies te lijden dan inwoners van steden, terwijl dat in de vorige studie juist andersom was. Maar zeker zo opvallend is dat het geestelijk welzijn van Nederlanders hetzelfde is gebleven. Het aantal mensen dat aan een DSM-IV psychische aandoening lijdt, schatten de onderzoekers op zo’n achttien procent, omgerekend bijna twee miljoen mensen.
Geen toename van stoornissen
Een opmerkelijke bevinding omdat toename van psychische problemen wel vaak wordt gesuggereerd. Bijvoorbeeld dat er sprake zou zijn van een ‘depressie-epidemie’, en dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verwacht dat depressie in 2020 volksziekte nummer 2 wordt, na hart- en vaatziekte. Ron de Graaf, hoofd afdeling epidemiologie van het Trimbos-instituut: ‘Er wordt vaak gedacht dat ontwikkelingen als de ingewikkelder wordende maatschappij, toenemende eenzaamheid, verminderde sociale verbanden tussen mensen leiden tot meer psychische problemen. Maar wij hebben geen toename gevonden.’
Financiële overwegingen
Hoe is die stabiliteit dan te rijmen met wachtlijsten bij ggz-instellingen die zouden groeien vanwege de toenemende vraag?
De Graaf: ‘Ik meen dat de wachtlijsten niet meer zo hard groeien, maar die gegevens zijn niet zo makkelijk in kaart te brengen. Bij het opgeven van de wachtlijsten bij ggz-instellingen zullen ook financiële overwegingen meespelen. Uit ons onderzoek blijkt in ieder geval dat het aantal mensen dat zorg gebruikt voor hun psychische problemen niet is toegenomen.’
Volgens De Graaf is het aantal mensen dat in een bepaald jaar psychische hulp heeft gekregen in de eerste en tweede lijn, in vergelijking met tien jaar terug hetzelfde gebleven. ‘Overigens gelden deze bevindingen alleen voor volwassenen tussen 18 en 65 jaar, waarop de studie betrekking had. Wij hebben geen onderzoek gedaan naar jeugdigen en ouderen’, aldus De Graaf. (MvR)
Het Trimbos-instituut publiceert volgende maand de eerste resultaten van het tweede NEMESIS-onderzoek.
ã Psy 26-01-2010
