Verband tussen boze ouders en agressieve kinderen
Kinderen van wie de ouders snel boos worden, schreeuwen en af en toe een tik uitdelen, kunnen daardoor agressief en zelfs crimineel worden. Vooral kinderen die introvert en van nature niet erg vriendelijk zijn, lopen dat risico.
Deze bevinding van de Utrechtse onderzoeker Amaranta de Haan, gepubliceerd in de Journal of Child Psychology and Psychiatry, was vorige maand goed voor een vloedgolf aan publiciteit.
Om wat voor onderzoek ging het?
‘Een collega van mij aan de Universiteit Utrecht is in 1999 gestart met een langlopend onderzoek onder 586 gezinnen naar de relatie tussen persoonlijkheidskenmerken van de gezinsleden, de opvoeding en mogelijk probleemgedrag van de kinderen. Tussen 1999 en 2007 is in elk gezin vijf maal een enquête afgenomen, waarbij de kinderen in leeftijd varieerden van 6 tot 15 jaar. De laatste keer heb ik daar zelf ook aan meegewerkt. De informatie uit de jaren 2001, 2004 en 2007 heb ik gebruikt voor ons artikel.’
In het persbericht ligt de nadruk op de ouders, terwijl in het artikel vooral de nadruk ligt op de persoonlijkheid van de kinderen.
‘Dat klopt. Wij wilden zowel weten welke persoonlijkheidskenmerken ertoe bijdragen dat kinderen op latere leeftijd agressief worden of het verkeerde pad opgaan, als in welke mate de opvoeding daarbij een rol speelt. Maar ja, de journalistiek wil graag informatie die mensen snel kunnen behappen. Vandaar dat in het persbericht de nadruk is gelegd op het gedrag van de ouders. Overigens is dat zeker geen onbelangrijk aspect van het onderzoek.’
Welke kinderen lopen het meeste risico?
‘Het grootste risico lopen kinderen die over de hele linie laag scoren op positieve karaktereigenschappen, naar schatting een procent of tien. Vandaar dat wij het belangrijk vinden dat ouders van zulke kinderen hulp bij de opvoeding krijgen. Ze moeten vooral leren om niet meteen te reageren als hun kind iets verkeerd heeft gedaan. Tel eerst tot tien en zeg dan pas wat.’
Ook het open staan voor nieuwe ervaringen, toch een positieve karaktereigenschap, is volgens uw artikel een risicofactor. Is dat niet merkwaardig?
‘Dat lijkt zo, maar dat komt omdat wij bij openheid automatisch denken aan ruimdenkendheid, aan mensen die open staan voor bijvoorbeeld nieuwe uitingen van kunst en cultuur. Maar voor kinderen kan het net zo goed betekenen dat ze open staan voor het bekladden van bushokjes. Open kinderen zijn op zoek naar spanning en sensatie en kunnen bij een verkeerde benadering door de ouders gemakkelijk ontsporen.’
Heeft de publiciteit u verrast?
‘Volledig. Ik ben inmiddels vier keer op de radio geweest en ik heb in een stuk of twintig kranten gestaan, echt overweldigend. Ik ben vooral blij dat de media over het algemeen vrij genuanceerd en afgewogen over ons onderzoek geschreven hebben, al werden er soms ook enorme bokken geschoten. Het ergst was een journalist die als kop boven zijn stuk zette: ‘Schreeuwende ouders krijgen agressieve kinderen.’ Ik kom uit een journalistengezin, dus ik weet dat het in de krant allemaal niet te genuanceerd moet zijn, maar dit vond ik toch wel een heel erge misser.’ (EH)
Lees hier de publicatie in de Journal of Child Psychology and Psychiatry
©Psy 02-11-2009
