17 mei 2012

Verpleegkundig specialisten ggz gaan psychofarmaca voorschrijven

Als experiment mogen verpleegkundig specialisten – ook die in de ggz – vijf jaar lang medicijnen gaan voorschrijven. Dat heeft het kabinet besloten. Naar verwachting gaat de proef rond de zomer in.

Sinds de eerste verpleegkundig specialisten in 2009 de zorg hebben betreden was er onduidelijkheid over hun wettelijke bevoegdheden. Met de wetswijzigingen die een herschikking van taken binnen de zorg mogelijk moet maken, lost de minister een belofte in om hen meer bevoegdheden te geven. Het kabinet verwacht zo ook een bijdrage te leveren aan het oplossen van het personeelstekort in de zorg – verpleegkundigen nemen zo taken over van artsen.

Wet BIG
Voorlopig gaat het om een tijdelijke bevoegdheid, waardoor verpleegkundig specialisten medicijnen mogen voorschrijven die uitsluitend op recept verkrijgbaar zijn. Bovendien mogen zij ook andere voorbehouden handelingen gaan verrichten, zoals het geven van injecties. De wet BIG wordt hiervoor aangepast. Na vijf jaar wordt het experiment eerst geëvalueerd.

Twee kapiteins
De proef gaat in als de Tweede Kamer ermee akkoord is. Begin februari discussieerde de Kamer over dit onderwerp. Vooral de SP uitte twijfels over de uitbreiding van de voorschrijfbevoegdheid naar verpleegkundig specialisten. Artsen hebben een studie van zes jaar achter de rug, aldus SP-er Van Gerven. Hij is bang dat ‘twee kapiteins op het schip’ alleen maar voor verwarring zal zorgen. Een meerderheid van de Kamer  onderschrijft het plan in hoofdlijnen.

Modules psychofarmaca
De Opleiding GGZ Verpleegkundig Specialist, een samenwerkingsverband van ggz-organisaties, heeft haar studenten reeds voorbereid op het verantwoord voorschrijven van psychofarmaca, zo laat directeur Rob Bakker weten. ‘We wisten dat dit eraan zat te komen. Daarom hebben we samen met Anton Loonen, hoogleraar psychofarmacologie, een aantal modules met praktijkopdrachten ontwikkeld.’ De opleiding GGZ VS beperkt zich tot de psychofarmaca. De verpleegkundig specialisten die nu van de opleiding komen zijn voldoende geschoold om zelfstandig medicatie te kunnen voorschrijven, aldus Bakker.  

Handtekening
Hiermee komt, volgens Bakker, een eind aan de situatie waarin verpleegkundigen in een grijs gebied opereren. ‘Ik herinner me uit mijn eigen tijd in de ambulante psychiatrie, dat als ik meende dat de medicatie van een patiënt anders moest, ik even met de psychiater belde. Ik had briefjes met zijn handtekening klaarliggen en regelde het verder zelf af.’ De psychiater bleef echter altijd verantwoordelijk en als het fout ging ontstonden soms ingewikkelde situaties. ‘Dat wordt nu anders’, zegt Bakker. ’De verpleegkundig specialist is nu zelf verantwoordelijk. Dat schept in elk geval duidelijkheid.’

Risico’s
De Nederlandse Verenigng voor Psychiatrie stelt zich in haar standpunt op achter de KNMG. Op hoofdlijnen is de artsenvereniging voor het experiment om verpleegkundig specialisten meer medische handelingen te laten uitvoeren. Maar het huidige wetsvoorstel bevat te weinig waarborgen om de risico’s tot een minimum te beperken. Zo moeten er afspraken komen voor welke patiëntengroepen deze nieuwe bevoegdheden van verpleegkundig specialisten gelden. Het zou volgens de KNMG vooral om routinematige handelingen moeten gaan, waarvan de risico’s te overzien zijn. En uitgesloten moet worden dat verpleekundig specialisten hun bevoegdheden doorschuiven aan andere hulpverleners.(MvdK/ML) 


Lees hier het verslag van de discussie in de Tweede Kamer op 9 februari. Klik op Beroepen in de individuele gezondheidszorg

Lees hier het standpunt van de KNMG over taakherschikking in de zorg

Kijk hier voor de Opleiding GGZ Verpleegkundig Specialist

© Psy 22-02-2011

 

onbegrijpelijk!! Wie verzint dit nu als oplossing voor een artsentekort? Misschien eens een oplossing voor artsentekort aanpakken, ipv een schijnoplossing vanuit beheerskant verzinnen. Verpleegkundig specialist moet zich ook met verpleegkundige zaken bezig houden. Dat is medicatievoorschrijven dus niet!!!
rob
di 15/03
Ja, ik zie het. Nu lijkt het alsof ik in het luchtledige reageer.. ;)
Ellen
vr 04/03
hmm sencuur bij "Psy"???
mijn reacties zijn klaarblijkelijk ongewenst
want ze zijn weggehaald
psychiatrischpatient
vr 04/03
En dan kom je op de volgende vraag: Wie bepaald dan wèl dat (en wat) je moet slikken? En straks is dat dus niet meer alleen de dokter..
Ellen
do 03/03
Tja baas, wat jij wel en niet moet (slikken), is niet aan míj om te bepalen. Ik moest het ooit wel (nu niet meer, overigens).
Ellen
do 03/03
@Anita,
In de tekst lees ik het volgende:

"Hiermee komt, volgens Bakker, een eind aan de situatie waarin verpleegkundigen in een grijs gebied opereren. ‘Ik herinner me uit mijn eigen tijd in de ambulante psychiatrie, dat als ik meende dat de medicatie van een patiënt anders moest, ik even met de psychiater belde. (...) ‘Dat wordt nu anders’, zegt Bakker. ’De verpleegkundig specialist is nu zelf verantwoordelijk. Dat schept in elk geval duidelijkheid.’

Vermoedelijk heb ik het mis, maar uit voorafgaande zou ik kunnen concluderen, dat verpleegkundigen met deze nieuwe voorschrijfbevoegdheid, geheel naar eigen inzicht medicatie kunnen gaan wijzigen.
Ellen
wo 02/03
Volgens mij gaat voorschrijven van medicatie door verpleegkundigen niet anders dan bij Chronische ziekten waarbij de indicatie al gesteld is door de psychiater. Het instellen op bijv. Methylfenidaat bij AD(H)D, herhaalrecepten etc. Herhaalrecepten schrijven op de Lithiumpoli bijv. dat gaat via een vast protocol. Ik kan me voorstellen bij vastgestelde protocollen, na het prikken van de spiegel dat er strakke regels gelden voor ophoging en/of verlaging van medicatie. Dat lijkt me meer het werk van de gespecialiseerde verpleegkundigen. Maar indicatie stellen voor ander psychofarmaca zal m.i. niet zo snel veranderen bij hoe het nu gaat.
Anita
wo 02/03
@klinisch psy,

Om eventuele verwarring te voorkomen, het zijn niet de SPV-ers die mogen gaan voorschrijven, maar de specialistisch verpleegkundigen.
Ellen
wo 02/03
Wat als je nou liever een therapie wilt dan medicijnen, wordt dat dan nu niet lastiger om voor elkaar te krijgen? Nu moet je daar dan weer met de verpleegkundige over delibereren.
Heleen
wo 02/03
Eigenlijk is de situatie dus een beetje als volgt: mensen die zouden móeten slikken (anti-psychotica), slikken niet (of niet trouw genoeg) en mensen die niet hoeven te slikken (anti-depressiva), slikken ten onrechte. En de eerstgenoemde groep, dient deskundig begeleid te worden door een medisch specialist, de tweede groep (75% van de mensen die ten onrechte anti-depressiva slikt, al dan niet voorgeschreven door de huisarts) heeft begeleiding nodig bij het afbouwen. Wellicht ligt hier een taak voor de specialistisch verpleegkundige?
Ellen
di 01/03
Volgens mijn psychiater, is ca. 50% van de mensen in de (ambulante) geestelijke gezondheidszorg, therapieontrouw, d.w.z. slikt zijn/haar medicatie niet. Waarom zou je dan in hemelsnaam nóg meer voorschrijfbevoegdheid moeten geven aan hulpverleners. Is het niet wijzer eerst eens grondig te zoeken naar de oorzaken van die alom aanwezige therapieontrouw?
Ellen
di 01/03
En de klinisch psychologen dan? SPV'ers mogen dat wel en de klinisch psychologen niet? De klinisch psychologen hebben minstens 10 jaar moeten studeren in vergelijking met SPV'ers. Ze kunnen beter deze bevoegdheid eerst aan de klinisch psychologen geven. Dit natuurlijk na een postmasteropleiding in de psychofarmacologie.
klinischpsy
di 01/03
de verpleegkundigen geven injecties vaak met eerdere tegelijk om de patient die net wakker is te begroeten
dat is nu al aan de orde van de dag!
kabouterprikkebeenindeisoleerceleenprikjeindeblotekont
di 01/03
Ik heb er geen bezwaar tegen als verpleegkundig specialisten medicijnen voorschrijven die cliënten al een tijd gebruiken. Bij wijziging van medicatie wordt het voor mij een andere zaak. En dan blijft er nog de vraag wat je doet als cliënten verpleegkundig specialisten en psychiaters tegen elkaar gaan uitspelen.
Liejan van Horen-Meeusen
di 01/03
Ik vind dit een uiterst gevaarlijke ontwikkeling.
Er lopen zoveel onbekwame hulpverleners rond die zelf niet sporen en die gaan de anti-psychotica voorschrijven?
Het zal een willekeurig wildwest worden en mogen ze daarna gaan injecteren?
Wie druk, wie, boos wie agressief? Spuiten en opsluiten maar?
Geen onafhankelijk toezicht meer?
Het zou te wensen zijn als die rotmedicatie eens afgeschaft zou worden.
Wil je als oude psychiater met je eigen medicatie geconfronteerd worden?
nine
zo 27/02
En stel dat een psychiater en een spec. verpleegkundige het niet eens zijn over de voorgeschreven medicatie, wíe beslist dan uiteindelijk wat de patient voorgeschreven krijgt? Of is het de bedoeling dat ze volledig onafhankelijk van elkaar opereren, m.a.w. niet in elkaars vaarwater komen?
Ellen
do 24/02
En ik vrees met grote vrezen dat de phrmc-industrie hierbij in de handen wrijft. De effecten van antipsychotica op de lange termijn zijn op z'n zachtst gezegd niet gunstig te noemen. Deze medicatie zou alleen in uiterste nood en onder de meest strikte controle van bijzondere deskundigheid moeten mogen voorgeschreven worden. Het hek was al van de dam maar hiermee voorzie ik (nog veel meer) onheil op de lange termijn. Wie neemt verantwoordelijkheid? Als er nog mensen met ruggegraat zitten bij de psychiatrische gevestigde 'orde' kerels met ballen laat ze dan nu in godsnaam een keer echt verantwoordelijkheid nemen.
Jeroen
do 24/02
En dan nog dit: onlangs deed hoogleraar psychiatrie Aartjan Beekman, de uitspraak dat het gebruik van antidepressiva met driekwart omlaag kan, dus dat driekwart van de patienten met een depressie, ten onrechte medicatie slikt. Maar uitbreiding van uitschrijfbevoegdheid van psychofarmaca (door niet niet-artsen), zal de trend van teveel voorschrijven vermoedelijk niet doen afnemen.
Ellen
do 24/02
Voorwaarde moet m.i. zijn dat voorschrijvers/toedieners van deze zware en gevaarlijke "medicijnen", zeer goed op de hoogte zijn van alle verwoestende psychische en fysieke bijwerkingen die voor kunnen komen. Verder is het een vereiste dat deze mensen absoluut geen voordeel hebben op wat voor gebied dan ook van de steeds duidelijker zichtbare uiterst negatieve rol van de farmaceutische mafia.
Betaalde ervaringsdeskundigen kunnen hier een essentiele voorwaardescheppende plaats innemen!
Joost.Storm
do 24/02
En nog even inhakend op het voorafgaande: mij slaat persoonlijk de schrik om het hart bij een uitspraak als deze: "Ik herinner me uit mijn eigen tijd in de ambulante psychiatrie, DAT ALS IK MEENDE DAT ALS IK MEENDE DAT DE MEDICATIE VAN EEN PATIENT ANDERS MOEST (...)"

Laten we in gódsnaam hopen dat verpleegkundigen met deze voorschrijfbevoegdheid niet naar eigen inzicht aan voorgeschreven medicatie gaan sleutelen zonder er een medisch specialist bij te betrekken. Het lijkt mij persoonlijk een onwenselijke situatie.
Ellen
do 24/02
Eigenlijk is hierboven alles wel gezegd. Laten we wel zijn er wordt nu al veel te vaak en te gemakkelijk psychophamacie voorgeschreven. In feite zijn veel psychiaters zelf niet deskundig genoeg. Er wordt iets gezegd over pesooneels tekort in de GGZ. Gaat dat om arsten? Zwak argument om GGZ verpleegkundig specialisten nu hierop los te laten. Ik begrijp het enthousiastme me Frank hierboven maar vind het ook eng. Geloof zeker dat veel SPV-ers meer capabel zijn dan vele verpleegkundig specialisten. Toch zie ik ook niet graag SPV-ers met receptenboekjes rondlopen. Je zou maar afhankelijk zijn van deze mensen? Wat mij betreft rammelt het.
Dennis
do 24/02
Ook de NVvP zag in 2008 de SPV-er als meest geschikt om psychofarmaca voor te schrijven (buiten de psychiater):

"Het aantal psychiaters in Nederland is toereikend, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld in sommige regio’s van de Verenigde Staten. En als er al, om redenen van doelmatigheid, gekozen zou moeten worden voor uitbreiding van voorschrijfbevoegdheid, dan komen Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundigen daartoe als eersten in aanmerking. Zij hebben een paramedische opleiding en begeleiden vaak chronische patiënten die langdurig medicatie gebruiken."
Ellen
wo 23/02
Ik heb geen enkel idee hoe het in andere GGZ-instellingen werkt, maar met mijn SPV-er (sociaal psychiatrisch verpleegkundige) heb ik persoonlijk veel meer contact (om de week), dan met de specialistisch verpleegkundige (viermaal per jaar voor wegen, bloeddruk en buikomvang meten). Zelfs mijn psychiater zie ik vaker (elke twee maanden) dan de specialistisch verpleegkundige.
Ellen
wo 23/02
Een prima zet dat bijvoorbeeld GGZ-verpleegkundig specialisten psychofarmaca gaan voorschrijven, zij staan zeer dicht bij de client. Het zit nu al behoorlijk ingebakken in de opleiding, en ook het oefenen ermee in de praktijk is volop in ontwikkeling. Het gaat om een proef van vijf jaar, dus voldoende de tijd om de meerwaarde aan te tonen. Verpleegkundig specialisten zijn straks bevoegd, maar het inschatten of je je dan ook bekwaam acht ligt bij de beoefenaar zelf. Voortdurende scholing en in (kunnen) schatten van risico's voor de cliënt zijn en blijven hierin een belangrijke voorwaarde. Daarin moet zeker ook de samenwerking met de medische beroepsgroep gezocht worden.
Frank (GGZ-verpleegkundig specialist i.o.)
wo 23/02
Als verpleegkundigen eenmaal mógen voorschrijven dan gaan ze dat ook zéker doen. Maar ik neem aan dat de diagnose en de daarbij behorende medicatie door een arts (psychiater) 'gedaan' blijft worden en dat de verpleegkundige alleen de vervolgrecepten mag gaan uitschrijven? Of is het de bedoeling dat hij/zij naar geheel eigen inzicht gaat handelen en voorschrijven? Want dan lijkt het me inderdaad een kwestie van '2 kapiteins, 1 schip' te worden..
Ellen
wo 23/02
Ik vraag me af of het voorschrijven van psychofarmaca ooit verantwoord is geweest.

In ieder geval ben ik bang dat met dit plan de tendens alleen maar groter wordt om het logisch te vinden dat er medicijnen geslikt worden. Op scholen is er bijvoorbeeld bij sommige leerkrachten al de automatische gedachte aan ritalin als een kind ad(h)d heeft, en als de ouders van het kind dit niet willen, 'dan werken zij niet mee'.
Heleen
wo 23/02
Er staat in dit artikel dat vpk specialisten ook voorbehouden handelingen mogen verrichten als injecteren. Maar dat mogen verpleegkundigen al heel lang, vanwaar dat de wet BIG aangepast zou moeten worden? Ik vroeg mij af waar dit in zit.
Arne
di 22/02