Psy - Tijdschrift over geestelijke gezondheid en verslaving

Niet alleen de kwaliteit van de zorg voor patiënten met langdurende psychische ziekten moet omhoog, er moet ook dringend verbetering komen in hun maatschappelijke positie. Bij deze verbeteringen moet het herstel van alle patiënten als leidend principe gelden. Ook als zij al lange tijd kampen met ernstige psychische klachten. Bij herstel gaat het niet zozeer om genezing in medische zin, maar om een individueel proces waarbij de cliënt actief inhoud en richting geeft aan zijn leven.

Sociaal isolement
Het gaat daarbij om afname van klachten en symptomen, maar ook om de gevolgen van de ziekte, zoals sociaal isolement en stigmatisering. Patiënten moeten zoveel mogelijk weer de regie over hun eigen leven nemen en daarbij ondersteund worden door de ggz en andere maatschappelijke instanties. Maatschappelijke steunsystemen om de cliënt heen moeten leiden tot ‘gelijkwaardig burgerschap’, aldus het document.

Concrete afspraken
Het visiedocument, dat voorlopig in ‘werkversie’ is verschenen, zal de komende tijd bediscussieerd worden met het ministerie van VWS en de brancheorganisaties van gemeenten (VNG) en welzijnsinstanties (MO-Groep). De definitieve versie wordt op 4 december tijdens het congres van GGZ Nederland aangeboden. Dan zal ook duidelijk zijn hoe de concrete afspraken met andere maatschappelijke instanties eruit zien.

Positie patiënten slecht
In een toelichting zegt Ellen de Haan, beleidsmedewerker van GGZ Nederland, dat er sprake is van een ‘inhaalslag’. ‘Er is de afgelopen jaren veel energie gegaan naar de overheveling van de curatieve ggz-zorg naar de zorgverzekeringswet. Daardoor ontstond er behoefte aan een inhoudelijke visie op de langdurende zorg. De kernboodschap is dat de positie van deze patiënten slecht is op vrijwel alle levensgebieden en dat daar veel in geïnvesteerd moet worden. De tweede boodschap is dat de herstelgedachte daarbij centraal moet staan en dat we het als ggz niet alleen kunnen. Het moet samen met andere maatschappelijke organisaties.’

Zes concrete doelen
In het visiedocument worden zes concrete doelen geformuleerd voor de komende jaren. Zo zal er binnen vijf jaar in alle ggz-instellingen volgens de multidisciplinaire richtlijn schizofrenie behandeld moeten worden. De herstelgedachte zal in hoog tempo ingang moeten vinden binnen de ggz en deze instellingen zullen jaarlijks moeten aantonen in welke mate de kwaliteit van leven van cliënten omhoog gaat. Maatschappelijke steunsystemen moeten de sociale participatie van cliënten gaan bevorderen en het aantal cliënten met een baan moet jaarlijks met twintig procent omhoog. De financiering van de langdurende zorg is versnipperd en zal de komende tijd moeten veranderen in ‘persoonsgebonden ketenfinanciering’.

Gezondheidsklachten
Ellen de Haan is positief gestemd over uitvoering van deze voornemens. ‘De tijd is rijp voor verandering. Daarbij moet gebruikgemaakt worden van goede initiatieven die al in gang zijn gezet. En dat is nodig want het is schokkend hoe slecht de positie van mensen met ernstige psychische problemen is. Ze moeten vaak rondkomen van minder dan het minimum, de ziekte brengt veel gezondheidsklachten met zich mee en het is moeilijk om een zinvolle dagbesteding te vinden. Het is onvoorstelbaar wat je moet inleveren als je langdurig psychisch ziek bent.’ (ML)

Lees hier het visiedocument Naar herstel en gelijkwaardig burgerschap
 
Lees hier de samenvatting van het visiedocument

© Psy 11-09-2008