Voorkom dat pleegkind gezin ‘uitknalt’
Pleegkinderen moeten vaak voortijdig het pleeggezin verlaten vanwege conflicten met de pleegouders. Een Amerikaanse training gaat ouders leren hoe ze kunnen omgaan met het ontwrichtende gedrag van het kind. De training wordt onderzocht door de Universiteit van Amsterdam.
Dertig tot vijftig procent van de ongeveer 10.000 Nederlandse kinderen die voor langere tijd in een pleeggezin zitten, haalt het beoogde einde van de plaatsing niet. Uit onderzoek blijkt dat dit vaak komt door ruzies tussen pleegouder en pleegkind, zegt hoogleraar Opvoedkunde Jo Hermanns. ‘Het gaat hierbij om conflicten over basale opvoedvraagstukken: regels over het huiswerk, gebruik van tv en computer, hoe laat een kind thuis moet zijn. Zijn er zes of meer keren per dag hoogoplopende conflicten hierover, dan kunnen we voorspellen dat de plaatsing waarschijnlijk vroegtijdig wordt afgebroken. De strijd laait dan zo hoog op, dat een kind uiteindelijk bijna letterlijk uit het gezin “knalt”.’
Moeilijk hanteerbaar
De ruzies worden vrijwel altijd veroorzaakt doordat veel kinderen moeilijk hanteerbaar zijn, zegt Hermanns. ‘Dat gedrag komt voort uit allerlei ervaringen die het kind gehad heeft, wat heeft kunnen leiden tot een posttraumatische stressstoornis of een hechtingsstoornis. Ook de afgebroken plaatsing kan weer leiden tot stress en ontregeling. Een dergelijke breuk in het leven van een kind verhoogt het risico op psychische problemen en gedragsproblemen. Het ene kind uit dat met meer agressie en het andere kan angstig worden en zich terugtrekken. In ieder geval is de uitwerking hiervan langdurig waardoor ook een volgende plaatsing een nog hoger risico heeft op afbreuk.’
Amerikaanse training
Omdat de verhouding tussen draaglast en draagkracht van de pleegouders een belangrijke rol speelt, is Hermanns deze zomer een onderzoek gestart naar een specifieke vorm van coaching: Parent Management Training Oregon (PMTO). Deze op cognitieve gedragstherapie gebaseerde training is in Amerika ontwikkeld voor ouders van kinderen met gedragsproblemen.
Positieve reacties
Hermanns: ‘Het is een evidence based training waarbij het gedrag van de ouders en de reacties op het kind gecoacht worden. Daarbij ligt de nadruk op de positieve reacties. De ouders merken dat als het niet goed gaat, ze de hele dag aan het mopperen en verbieden zijn. Met deze cursus leren ze dat te doorbreken, door bij iedere kritische opmerking minstens vijf andere dingen te doen die het kind aanmoedigen of het gevoel geven dat hij wel gewaardeerd wordt.’
Ander leven mogelijk
Het onderzoek, dat wordt uitgevoerd in samenwerking met de Utrechtse instelling voor pleegzorg De Rading, bestaat uit twee groepen waar de ene helft de gebruikelijke begeleiding krijgt van bijvoorbeeld de gezinsvoogd en de andere helft zes maanden een coach krijgt toegewezen. Hermanns heeft goede hoop dat de training het aantal afgebroken plaatsingen kan verkleinen.
‘We veronderstellen dat pleegouders de plaatsing makkelijker volhouden als er minder conflicten zijn. Daarmee is overigens niet gezegd dat het probleem van het kind is opgelost. We denken dat je deze kinderen die zoveel moeilijke dingen hebben meegemaakt eigenlijk niet goed kunt behandelen, maar alleen kunt laten ervaren dat een ander leven ook mogelijk is. Daarom richten we ons in eerste instantie op de pleegouders. Als die het maar volhouden, dan zul je op ten duur zien dat het kind daar voor zijn eigen leven vastigheid aan ontleent’, aldus Hermanns.’ (BP)
Ga hier naar de PMTO-site
Lees hier achtergrondinformatie over Parent Management Training Oregon (PMTO)
© Psy 17-08-2010
