Zwitserland beloont niet-drinkende jongeren al jaren
Verslavingszorginstelling Tactus wil niet-drinkende jongeren in het uitgaansleven belonen met concertkaartjes en iPods. De proef die in juni van start gaat, is afgekeken van het Zwitserse alcoholmatigingsproject Smartconnection. Projectleider Stefan Christen: ‘Deelnemende jongeren voelen zich gesterkt om minder te drinken.’
In twaalf gemeenten in Overijssel komt een proef waarbij jongeren zich via een pasjessysteem kunnen laten registreren bij deelnemende horecagelegenheden. Als uit een blaastest blijkt dat ze frisdrank in plaats van alcohol hebben genuttigd, verdienen ze punten. Uiteindelijk kunnen de jongeren daarmee prijzen winnen zoals merkschoenen, concertkaartjes en iPods. In het Zwitserse St. Gallen draait dit project al sinds 2007 onder de naam Smartconnection. Stefan Christen is de projectleider, werkzaam bij de preventieorganisatie Zepra die het plan heeft bedacht.
Wat was de aanleiding voor het project?
‘We zagen in onze deelstaat - net zoals overigens in heel Zwitserland - al enkele jaren een dramatische toename van het aantal alcoholvergiftigingen bij jongeren. Daar wilden we iets aan doen.’
Hoe kwamen jullie op dit idee?
‘Een van onze medewerkers werkte in een jeugdhonk en merkte dat een project alleen een positief effect had wanneer jongeren er actief bij werden betrokken. Dat betekent dat hun eigen ideeën en suggesties ook echt een grote rol moesten spelen. Zo werd het ons duidelijk dat er geen alcoholpreventieproject mogelijk was zonder de jongeren er zelf bij te betrekken. In Smartconnection zijn jongeren niet alleen de doelgroep, maar worden ze erkend als partners. Jonge mensen zijn ideale bemiddelaars in discussies met hun leeftijdsgenoten over lifestyle issues, zoals het drinken van alcohol.’
Hoe gaat het in zijn werk?
‘Jeugdwerkers leveren jongeren, die worden door ons tot preventiewerkers getraind, de zogeheten smartcoaches. Tijdens feesten zijn zij aanwezig met een eigen alcoholvrije bar waar hippe cocktails en andere drankjes worden aangeboden. De bar biedt tevens de gelegenheid om informeel over alcohol te praten. Aan het eind van het feest wordt er een vrijwillige blaastest aangeboden. Jongeren die onder de 0,3 promille zitten, krijgen tien punten. Die punten zijn in te wisselen voor mooie prijzen op de website smartconnection.net.’
Hoeveel jongeren hebben jullie al bereikt?
‘We hebben inmiddels meer dan 7000 Smartconnection-leden tussen de 16 en 24 jaar. Dat aantal groeit gestaag.’
Wat is het uiteindelijke doel?
‘Het doel is niet abstinentie, maar alcoholgebruik dat op genot is gebaseerd. De smartcoaches en de alcoholvrije bar moeten duidelijk maken dat je ook met weinig of geen alcohol een leuke tijd kan hebben tijdens een evenement.’
Slagen jullie hierin?
‘Een enquête onder de leden maakte duidelijk dat een kwart minder is gaan drinken vanwege het project. Driekwart zei zich gesterkt te voelen in hun voornemen om minder te drinken.’
Het belonen van jongeren is omstreden. Kun je met voorlichting niet hetzelfde effect bereiken?
‘Helaas zien we niet alleen in Zwitserland, maar ook in Duitsland en Oostenrijk, dat informatie en educatie niet voldoende is. Daarom richt dit project zich op peer education, omdat leeftijdsgenoten meer invloed hebben dan ouders. We weten ook dat jongeren bereid zijn om gezond te leven als dat wordt geassocieerd met positieve consequenties. Directe gevolgen zijn doorgaans belangrijker dan de langetermijn voordelen die behaald kunnen worden met gezondheidsbewust gedrag.’
Is Nederland het eerste land dat het project overneemt?
‘Meerdere deelstaten hebben het al overgenomen en sinds begin dit jaar wordt het met steun van de EU ook toegepast in Oostenrijk en Liechtenstein.’ (BP)
Bekijk hier de website (in het Duits) van Smartconnection
Bekijk hier een item van RTV Oost over de plannen van Tactus
© Psy 07-03-2011
